nieuwsbrief EUpdate nr. 3 - 2019 - 2020

Inhoud

Uitgelicht... Nieuws uit de Kamer Signalering

Uitgelicht...

Leden Eerste Kamer in gesprek met nieuwe Eurocommissarissen

​4 december 2019 - Op woensdag 4 december 2019 vond een zogenaamde ‘Interparlementaire Commissievergadering’ plaats in het Europees Parlement, waar gesproken werd over de prioriteiten binnen het Europees buitenlandbeleid voor de nieuwe institutionele cyclus. De conferentie vond plaats daags na het aantreden van de nieuwe Europese Commissie onder leiding van Ursula von der Leyen.

De Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, Josep Borrell, en de Eurocommissaris voor Nabuurschap en Uitbreiding, Olivér Várhelyi, gaven een toelichting op de speerpunten van de nieuwe Europese Commissie ten aanzien van hun beleidsterreinen. Daarnaast gaven beide Eurocommissarissen antwoord op vragen van de aanwezige parlementariërs.

De conferentie had de vorm van een gemeenschappelijke vergadering van leden van nationale parlementen en leden van de commissie voor Buitenlandse Zaken van het Europees Parlement (AFET). De Eerste Kamer werd bij de bijeenkomst vertegenwoordigd door de leden Karimi (GroenLinks) en Dittrich (D66), beiden lid van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking (BDO). Namens de commissie Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer nam het lid Van Helvert (CDA) deel.

Tijdens de bijeenkomst kwam een diversiteit aan onderwerpen aan bod. Belangrijke kwestie was onder meer de toekomst van het Europese defensiebeleid, waarbij Hoge Vertegenwoordiger Josep Borrell aangaf dat de EU haar inspanningen op dit gebied zal blijven intensiveren om de veiligheid van de Unie te kunnen garanderen. In het gesprek met Eurocommissaris Várhelyi kwam onder meer de stand van zaken rondom het toetredingsproces van de verschillende kandidaat-lidstaten aan bod. De heer Várhelyi sprak de hoop uit dat de Europese regeringsleiders in 2020 zullen instemmen met het openen van toetredingsonderhandelingen met Albanië en Noord-Macedonië.  

Nieuws uit de Kamer

LXII plenaire COSAC

​1 december 2019 - Van 1 tot en met 3 december 2019 nam een Nederlandse delegatie deel aan de LXII plenaire bijeenkomst van de COSAC, de conferentie van commissies voor Europese Zaken van parlementen in de Europese Unie. De bijeenkomst werd georganiseerd te Helsinki onder Fins voorzitterschap. Vanuit de Eerste Kamer namen commissievoorzitter Oomen-Ruijten (CDA) en -ondervoorzitter Van Apeldoorn (SP) deel en vanuit de Tweede Kamer commissievoorzitter Veldman (VVD) en Kamerlid Van der Graaf (CU).

Op de agenda stonden onder andere de bespreking van de resultaten van het Finse Voorzitterschap van de EU, de bevordering van de Rechtsstaat in de EU en van het EU-Handvest, een beoogde Conferentie over de Toekomst van Europa, de bespreking van de prioriteiten van het programma van de Europese Commissie, Brexit en het Europese Klimaatbeleid.

Oomen-Ruijten benadrukte in haar bijdrage bij de sessie over de Rechtsstaat de onafhankelijkheid van de rechter. Zonder onafhankelijke rechtspraak kan ook geen economische en sociale stabiliteit worden bereikt. 
Van Apeldoorn vroeg in de discussie over de prioriteiten van de Europese Commissie naar de betekenis van de term "geopolitieke Commissie" en de ambitie van de Commissie om hierin een politieke rol te nemen in plaats van de rol van de lidstaten. Hij verwees tevens naar de rol van nationale parlementen en vroeg aandacht voor transparantie en democratische legitimiteit in de Europese besluitvorming. Deze onderwerpen moeten wat hem betreft onderdeel van de Conferentie over de Toekomst van Europa worden. 

Aan het eind van de conferentie zijn de conclusies en contributies bij consensus aangenomen. Een aantal delegaties, waaronder de Nederlandse, was van mening dat de stemprocedure over de amendementen onregelmatig was verlopen en heeft hierover in het verslag aantekening laten maken. 

Bespreking brieven over bestrijding online-desinformatie

​17 december 2019 - De vaste commissies voor Justitie en Veiligheid (J&V), Economische Zaken en Klimaat/Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (EZK/LNV) en Binnenlandse Zaken en de Hoge Colleges van Staat/Algemene Zaken en Huis van de Koning (BiZa/AZ) hebben op 17 december 2019 besloten de bespreking van de brief van 9 december van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) over de bestrijding van online desinformatie aan te houden. Deze brief is ontvangen naar aanleiding van een aantal nadere vragen dat gesteld is door de leden van de fracties van FVD en PVV aan de minister van BZK over de Europese Commissiemededeling inzake een Europese benadering voor de bestrijding van online desinformatie.

De commissies hebben besloten dit onderwerp opnieuw te agenderen wanneer de Europese Commissie een reactie heeft gegeven op de nadere vragen van deze commissies in hun brief van 28 oktober 2019 over de mededeling (34.907, G). Indien de Europese Commissie de reactie niet voor 28 januari 2020 heeft toegezonden, zullen de commissies op 4 februari 2020 bezien of het schriftelijk overleg met de minister van BZK dan al vervolgd zal worden.

Op 26 april 2018 publiceerde de Europese Commissie een mededeling (COM(2018)236) met een benadering voor de bestrijding van online-desinformatie. In deze mededeling formuleert zij haar standpunten over de uitdagingen die met online-desinformatie gepaard gaan. De belangrijkste overkoepelende beginselen en doelstellingen voor maatregelen om het publiek bewust te maken van desinformatie en het fenomeen doeltreffend te bestrijden, worden uiteengezet.

Op 5 december 2018 heeft de Europese Commissie tezamen met de Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en veiligheidsbeleid een mededeling gepubliceerd, getiteld “Actieplan tegen desinformatie”. Dit Actieplan is een uitwerking van de gecoördineerde aanpak van desinformatie.

Implementatie harmonisatie en vereenvoudiging handelsverkeer aangenomen

​17 december 2019 - De Eerste Kamer heeft op 17 december 2019 het wetsvoorstel Wet implementatie richtlijn harmonisatie en vereenvoudiging handelsverkeer tussen lidstaten (35.307) aangenomen na stemming bij zitten en opstaan. De plenaire behandeling van het voorstel door de Eerste Kamer vond plaats op 9, 10 en 16 december 2019. De wet treedt in werking met ingang van 1 januari 2020.

Het wetsvoorstel, dat onderdeel uitmaakt van het Pakket Belastingplan 2020, implementeert de Richtlijn harmonisatie en vereenvoudiging intracommunautair handelsverkeer (Richtlijn (EU) 2018/1910) in de Nederlandse wetgeving. De richtlijn en de implementatie daarvan dienen ertoe verbeteringen aan te brengen in (a) de btw-regelgeving over de voorraad die een ondernemer aanhoudt in een andere lidstaat op afroep van een hem bekende afnemer, (b) een regeling voor zogenoemde ketentransacties waarmee wordt bepaald welke van de leveringen in die keten als de intracommunautaire levering heeft te gelden, (c) het bewijs van het intracommunautaire vervoer van goederen naar andere lidstaten en (d) de status van het btw-identificatienummer.

Inbreng voor het voorlopig verslag is op 28 november 2019 geleverd door de leden van de fractie van de ChristenUnie. Deze leden vroegen de staatssecretaris onder meer hoe deze harmonisatie ervaren wordt door bedrijven die afhankelijk zijn van intracommunautaire transacties. In de memorie van antwoord stelt de staatssecretaris dat de maatregelen leiden tot een afname van administratieve lasten van het bedrijfsleven en dat tijdens de afstemming en overleggen met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, VNO-NCW en MKB-Nederland, kenbaar is gemaakt dat het bedrijfsleven overwegend positief staat tegenover de uitgangspunten van de maatregelen zoals voorzien in dit wetsvoorstel.

Implementatie tweede EU-richtlijn antibelastingontwijking aangenomen

​17 december 2019 - De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel Wet implementatie tweede EU-richtlijn antibelastingontwijking (35.241) op 17 december 2019 na stemming bij zitten en opstaan aangenomen. Deze wet treedt in werking met ingang van 1 januari 2020. De plenaire behandeling van het voorstel door de Eerste Kamer vond plaats op 9, 10 en 16 december 2019.

Het wetsvoorstel maakt deel uit van het Pakket Belastingplan 2020 en beoogt belastingontwijking te bestrijden door gebruik te maken van kwalificatieverschillen tussen belastingstelsels (de zogenoemde hybridemismatches) tussen zowel de lidstaten van de Europese Unie (EU) onderling als tussen de EU-lidstaten en derde landen. De oorsprong van dit wetsvoorstel ligt in het project Base Erosion and Profit Shifting (BEPS) van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

Voorafgaand aan de plenaire behandelingen hebben de leden schriftelijke vragen gesteld aan de staatssecretaris van Financiën. De nota naar aanleiding van het verslag bevat de reactie van staatssecretaris op de nadere schriftelijke vragen van de leden van de fracties van de VVD en het CDA en is op 6 december 2019 aan de Eerste Kamer aangeboden.

Inbreng voor het voorlopig verslag is op 28 november 2019 geleverd door de leden van de fracties van VVD, CDA, ChristenUnie en GroenLinks. De leden stelden de staatssecretaris onder meer vragen over de implementatiegevolgen voor Nederland, de documentatieverplichting en de administratieve lasten voor bedrijfsleven en burger. De staatssecretaris heeft de memorie van antwoord diezelfde dag de Eerste Kamer doen toekomen.

Schriftelijk overleg over JBZ-Raden van oktober en december 2019

​17 december 2019 - De commissie I&A/JBZ volgt de inzet van de Nederlandse regering in de JBZ-Raad op de voet. De leden van deze commissie stellen geregeld vragen aan de regering naar aanleiding van de geannoteerde agenda’s of verslagen die zij over deze JBZ-raden opstelt.

Het verslag van de JBZ-Raad van 7-8 oktober 2019 (32.317, KK), dat op 13 november 2019 door de bewindslieden van Justitie en Veiligheid is verstuurd, gaf voor de leden van de fracties van GroenLinks en PvdA aanleiding tot het stellen van vragen. Zij stelden vragen over de evacuatie van vluchtelingen en migranten van Libië naar Rwanda die van start is gegaan onder het nieuwe Emergency Transit Mechanism. De leden van deze fracties vragen onder meer welke afspraken met die regeringen zijn gemaakt en hoe de Nederlandse regering en de Europese Commissie, gezien de systematische schendingen van mensenrechten in Rwanda, erop zullen toezien dat de vluchtelingen die van Libië naar Rwanda worden verplaatst, worden beschermd tegen deze schendingen. De brief met vragen van deze fracties is op 3 december 2019 naar de staatssecretaris van J&V verstuurd.

De geannoteerde agenda van de JBZ-Raad van 2-3 december 2019 (zie 32.317, KL) is op 22 november 2019 naar de Kamer gestuurd. Naar aanleiding hiervan stelden de leden van de fractie van GroenLinks enkele vragen. Deze vragen gingen onder meer over de EG-Bewijsverordening en de wijzigingen daarop. De verordening voorziet erin dat de overdracht van bewijsmateriaal in civiele zaken tussen rechtbanken of bevoegde autoriteiten van de lidstaten in beginsel digitaal verloopt, waarbij gebruik wordt gemaakt van een decentraal IT-systeem. De leden van deze fractie vragen hoe dit systeem aansluit in het licht van de problemen bij de rechtspraak met betrekking tot het digitaliseren en (grotendeels) mislukken van KEI (Programma Kwaliteit en Innovatie rechtspraak). Daarnaast wilen de leden van de GroenLinks-fractie weten of dit invloed heeft op het tijdig aansluiten van Nederlandse rechtbanken op het decentrale IT-systeem voor de overdracht van bewijsmateriaal. Deze brief met vragen is op 17 december 2019 naar de minister van Rechtsbescherming gestuurd vanuit de commissies I&A/JBZ en J&V.

Nadere vragen over versterking van de Rechtsstaat

​17 december 2019 - De beantwoording door de regering van vragen over Commissiemededeling Versterking van de Rechtsstaat in de EU, een blauwdruk voor actie (COM(2019)343) heeft in de commissies EUZA en J&V geleid tot nader schriftelijk overleg. De leden van de fractie van FVD hebben nadere vragen die met name betrekking hebben op de reikwijdte van de bedreigingen voor de rechtsstaat. 

De Eerste Kamer is nog in afwachting van de beantwoording door de Europese Commissie (35.295, A) van de vragen die de leden van de PVV-fractie stelden in het kader van de politieke dialoog. De vragen betroffen onder andere de verantwoordelijkheid van lidstaten voor de rechtsstaat, de jaarlijkse toetsingscyclus voor de rechtsstaat voor alle EU-lidstaten en de rol van de Raad van Europa. 

Signalering

Nieuwe Europese wetsvoorstellen en mededelingen

​19 december 2019 - De Eerste Kamer maakt voor haar Europese werkzaamheden wekelijks een overzicht van nieuwe Europese wetsvoorstellen, mededelingen, wit- en groenboeken. Dit overzicht bevat links naar de meest recente overzichten, onderverdeeld naar de eerstverantwoordelijke kamercommissie(s).

Wanneer een commissie besluit om een Europees voorstel inhoudelijk te behandelen, dan wordt op de Europapoort - de Europese website van de Eerste Kamer - een E-dossier aangemaakt.

Heeft u als lezer van deze EUpdate commentaar op een Europees voorstel? Maak dan gebruik van het contactformulier op de commissiepagina's van de Europapoort.

N.B.: In verband met een storing op de website van de Europese Commissie met het register van documenten, zijn de nieuwe voorstellen van afgelopen week (week 51) niet in onderstaande lijst opgenomen.

Goede kerstdagen en een voorspoedig nieuwjaar

​19 december 2019 -

Colofon

Via deze link kunt u zich vrijblijvend aanmelden als lezer van EUpdate.

Deze nieuwsbrief biedt actuele informatie in het kader van de parlementaire controle van de Eerste Kamer op het Europese beleids- en wetgevingsproces. Tevens geeft deze nieuwsbrief voor belangstellenden inzicht in de wijze waarop de Eerste Kamer haar controlerende taken uitvoert en informatie over de voortgang op actuele beleidsterreinen.

Via elektronische links biedt de nieuwsbrief direct toegang tot openbare documenten en dossiers.

De EUpdate verschijnt driewekelijks.

De nieuwsbrief wordt samengesteld door de ambtelijke staf van de Eerste Kamer.

Aan de informatie in deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend.
Vragen en suggesties over de inhoud kunt u mailen aan de redactie.