nieuwsbrief EUpdate nr. 5 - 2016 - 2017

Inhoud

Uitgelicht... Nieuws uit de Kamer Nieuws van de PV Staten-Generaal Brussel Nieuws uit Europa Signalering

Uitgelicht...

Onderhandelingen Europees Openbaar Ministerie nieuwe fase in

​24 januari 2017 - Er komt geen Europees Openbaar Ministerie (EOM) waaraan alle EU-lidstaten deelnemen. Deze conclusie valt op te maken uit de geannoteerde agenda van de informele JBZ-Raad van 26-27 januari 2017 die de bewindslieden van V&J op 19 januari aanboden aan de Eerste Kamer. Hierin schrijven de bewindslieden dat de benodigde unanimiteit over de meest recente eindtekst niet haalbaar is. Naar verwachting zal tijdens de Raad Algemene Zaken op 7 februari 2017 formeel worden vastgesteld dat unanimiteit ontbreekt. Dit maakt de weg vrij voor negen of meer lidstaten om de procedure voor versterkte samenwerking te starten om alsnog te komen tot de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie. Lidstaten bepalen zelf of ze aan de versterkte samenwerking wensen deel te nemen. Het EOM zal dan worden opgericht door en voor de betrokken lidstaten.  

De commissies I&A/JBZ en V&J bespraken de geannoteerde agenda van de informele JBZ-Raad op 24 januari jl. en besloten naar aanleiding hiervan in schriftelijk overleg te treden met de regering. In de brief wordt de minister van V&J verzocht de Kamer te informeren over de voortgang van de procedure voor versterkte samenwerking en, indien de definitieve eindtekst gedurende de onderhandelingen wijzigt, deze opnieuw ter beoordeling voor te leggen aan de Kamer. Daarnaast namen de commissies kennis van de schriftelijke beantwoording van de vragen die in de tweede termijn tijdens het plenaire debat op 6 december jl. over het EOM zijn gesteld.

Nieuws uit de Kamer

Eerste Kamer stelt Europees werkprogramma voor 2017 vast

​24 januari 2017 - Op 24 januari 2017 heeft de Eerste Kamer haar Europese prioriteiten voor het jaar 2017 vastgesteld. De prioritaire lijst voor 2017 bevat Europese voorstellen die de vakcommissies hebben geselecteerd uit het Werkprogramma 2017 van de Europese Commissie. Deze lijst vormt het Europese werkprogramma van de Eerste Kamer voor het komende jaar. 

De Eerste Kamer biedt dit werkprogramma aan de minister-president en de minister van Buitenlandse Zaken aan. De regering wordt verzocht om rekening te houden met de selectie, met het oog op een tijdige en adequate informatievoorziening over deze Europese voorstellen aan de Eerste Kamer.

Zodra een Europees voorstel wordt gepubliceerd van de prioritaire lijst, zal het Commissievoorstel automatisch worden geagendeerd in de eerstvolgende vergadering van de verantwoordelijke Kamercommissie. Die commissie bepaalt op dat moment óf en hoe het voorstel behandeld wordt. Het staat daarbij niet op voorhand vast dat voorstellen van deze lijst aan een subsidiariteitstoets worden onderworpen of voor een parlementair voorbehoud in aanmerking komen. Nadat is besloten het voorstel inhoudelijk te behandelen, zal een commissie de mogelijk in te zetten beïnvloedingsinstrumenten in overweging nemen. Daarbij kan worden gedacht aan schriftelijk of mondeling overleg met de Nederlandse regering of de Europese Commissie of andere Europese instellingen. Bij de in behandeling genomen Europese voorstellen zullen e-dossiers worden aangemaakt op de website www.europapoort.nl. Deze werkwijze sluit niet uit dat voorstellen die momenteel niet zijn opgenomen in het Europese werkprogramma van de Eerste Kamer, na publicatie alsnog in behandeling kunnen worden genomen door de Eerste Kamer.

Vragen aan de regering over EU-voorstellen vennootschapsbelasting

​24 februari 2017 - De behandeling van het pakket fiscale voorstellen van de Europese Unie op het terrein van de vennootschapsbelasting in de Eerste Kamer is een nieuwe fase ingegaan. De Eerste Kamer heeft eerder, op voorspraak van de commissie Financiën, besloten tot het indienen van een subsidiariteitsbezwaar bij deze voorstellen bij de Europese Commissie. Naast de beide Kamers van het Nederlandse parlement hebben ook de parlementen (of één van de kamers van die parlementen) van het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Zweden, Denemarken, Luxemburg en Malta formeel kenbaar gemaakt dat de huidige voorstellen niet voldoen aan het subsidiariteitsbeginsel. Daarmee is volgens de “gele kaart”-procedure niet het benodigde aantal stemmen (19 stemmen, ofwel 1/3 van het totaal aantal stemmen) gehaald waarmee de Europese Commissie gemotiveerd zou moeten aangeven om het besluit te handhaven, te wijzigen of in te trekken.

In aanvulling op deze Europese beïnvloedingsmogelijkheid, heeft een aantal fracties in de Eerste Kamer daarnaast ook vragen gesteld aan de Nederlandse regering over de voorstellen en over de positie die de regering inneemt tijdens het besluitvormingsproces rond deze voorstellen. De fracties van VVD en CDA hebben onder meer vragen gesteld over hoe de C(C)CTB-voorstellen zich verhouden tot het Nederlandse stelsel van winstbepaling. Ook is gevraagd hoe internationale ontwikkelingen, zoals het aangekondigde economische beleid van de nieuw aangetreden president van de Verenigde Staten, van invloed zijn op de beoogde werking van het voorstel over hybride mismatches (zie E160046). 

Eerste Kamerlid Postema Voorzitter Beneluxparlement

​23 december 2016 - Het Nederlandse parlement bekleedt vanaf 1 januari 2017 het tweejaarlijks voorzitterschap van de Benelux Interparlementaire Assemblee. Het Eerste Kamerlid André Postema (PvdA) wordt dan Voorzitter van dit Beneluxparlement. Hij volgt in deze functie de Belgische parlementariër Maya Detiège op. Nederlandse, Belgische en Luxemburgse parlementariërs bekleden deze functie bij toerbeurt. De Voorzitter leidt met twee Ondervoorzitters het Beneluxparlement en vertegenwoordigt het parlement in contacten met andere instanties en derden.

Het Beneluxparlement is opgericht op 5 november 1955 door Belgische, Nederlandse en Luxemburgse parlementariërs, drie jaar eerder dan het verdrag voor de instelling van de Benelux Economische Unie tot stand kwam. Het Beneluxparlement controleert het functioneren van de Benelux Unie en brengt gevraagd en ongevraagd advies uit aan de regeringen van de drie landen, optredend in het Comité van Ministers. Het Beneluxparlement bestaat uit 49 leden: 21 uit België, 21 uit Nederland en 7 uit Luxemburg. Het kent drie fracties: een socialistische, een liberale en een christelijke fractie.

Het Beneluxparlement komt drie keer per jaar in plenaire vergadering bijeen. De plenaire vergaderingen van het Beneluxparlement in 2017 vinden plaats op 24-25 maart, 23-24 juni en 24-25 november, allen in Den Haag.

Het parlement heeft zeven commissies, onder meer voor: grensoverschrijdende samenwerking, justitie en veiligheid, ruimtelijke ordening, milieu en klimaat, economie, landbouw en energie. Naast raadpleging van experts op diverse onderwerpen is er jaarlijkse consultatie van de Nationale Ombudsmannen, in het bijzonder over zaken die burgers uit de drie landen raken waar het grensoverschrijdend verkeer betreft, zoals bijvoorbeeld zorgdeclaraties of pensioenen.

De Tweede Kamer nam in 2013 een motie aan die de Nederlandse regering verzocht de instelling van het Beneluxparlement niet te verlengen, maar door voorstellen waardoor het parlement professioneler en effectiever is gaan functioneren is dit achterwege gebleven. Inmiddels is de politieke sturing op de Benelux Unie toegenomen en zijn er diverse dossiers waarop zichtbare toegevoegde waarde voor de inwoners van de Benelux is gecreëerd. Voorbeelden hiervan zijn het terugdringen van roaming tarieven, erkenning van diploma's in het onderwijs en intensivering van de defensiesamenwerking. In het jaarprogramma van 2017 wordt onder andere aandacht besteed aan grensoverschrijdende medische zorg, malafide hondenhandel, de digitale Benelux en de Benelux railagenda.

Eerste Kamer dient subsidiariteitsbezwaar in

​25 januari 2017 - De Eerste Kamer heeft op voorstel van de vaste commissies voor Economische Zaken en voor Binnenlandse Zaken en de Hoge Colleges van Staat / Algemene Zaken en Huis van de Koning, besloten een subsidiariteitsbezwaar in te dienen bij de Europese Commissie inzake de wijziging van Richtlijn 2010/31/EU betreffende de energieprestatie van gebouwen (COM/2016/0765).

Overeenkomstig de daarvoor vastgestelde procedure, heeft de Kamer het voorstel getoetst aan het beginsel van subsidiariteit. De Kamer vindt dat bovengenoemd voorstel niet voldoet aan het beginsel van subsidiariteit. De Kamer vindt het passend dat de Europese Unie stuurt op CO2-reductie. Echter, omdat het gaat om een gedeelde bevoegdheid van de Europese Unie en de lidstaten, ligt het voor de hand dat de invulling van de doelstellingen aan de lidstaten wordt overgelaten. Hoewel er meerwaarde kan liggen in de Europese samenwerking om energie te besparen, vindt de Eerste Kamer het belangrijk dat de uitwerking ruimte laat voor een nationale invulling die rekening houdt met de lokale omstandigheden en ontwikkelingen. In dat licht is de Eerste Kamer van mening dat het gedetailleerd uitwerken van de maatregelen onnodig en ongewenst is. Meer informatie over het ingediende subsidiariteitsbezwaar staat in de vastgestelde brief die aan de Commissie is verzonden.

Nieuws van de PV Staten-Generaal Brussel

CETA-verdrag goedgekeurd door Handelscommissie Europees Parlement

​24 januari 2017 - Met 25 stemmen voor, 15 tegen en 1 onthouding werd CETA op dinsdag 24 januari goedgekeurd door de INTA-commissie van het Europees Parlement. De Brede Economische en Handelsovereenkomst tussen de EU en Canada werd op 16 oktober 2016 ondertekend en bevindt zich momenteel in de ratificatiefase. Tijdens de Straatsburgweek van 13 tot 16 februari zal het EP plenair over CETA stemmen. Als het EP het handelsakkoord ook goedkeurt zou het volgens Eurocommissaris Malmström mogelijk al vanaf maart 2017 voorlopig in werking kunnen treden, mits ook het Canadees parlement het in februari goedkeurt. Handel tussen Canada en de EU wordt momenteel bedreven binnen het raamwerk van de WHO (GATT, GATS en TRIPs).

CETA heeft als doel om de handels- en investeringsstromen tussen de EU en Canada een impuls te geven door die eenvoudiger en goedkoper te maken. Het handelsakkoord maakt een einde aan een groot deel van belemmerende in- en uitvoerrechten op de meest verhandelde goederen en diensten. Het verdrag zorgt ook voor wederzijdse erkenning van certificering van een brede selectie producten. Daarnaast stelt Canada de markt voor overheidsopdrachten op zowel federaal als gemeentelijk niveau open voor Europese bedrijven. Het zeer controversiële systeem van geschilbeslechting tussen investeerders en lidstaten (ISDS) is onder druk van het EP uit CETA geschrapt en vervangen door een nieuw mechanisme (ICS). Dit mechanisme vergroot de transparantie en zal beschikken over professionele en onafhankelijke rechters die de EU en Canada zullen aanwijzen en die door een gedragscode aan hoge ethische normen worden gehouden.

De Europese Commissie besloot in juli om CETA als een gemengd akkoord te presenteren. Gemengde akkoorden bevatten elementen die zowel bevoegdheden van de lidstaten zelf als die van de EU betreffen. Hierdoor moet dit type akkoord ook geratificeerd worden door alle 28 lidstaten en dus worden voorgelegd aan de nationale parlementen.  

Nieuws uit Europa

COSAC-Voorzittersbijeenkomst, 22-23 januari 2017 te Malta

​23 januari 2017 - Op 22 en 23 januari  2017 vergaderden in Rabat, Malta, de voorzitters van de commissies voor Europse Zaken van de EU parlementen. De vergadering stond onder Maltees Voorzitterschap. Een delegatie van beide Kamers der Staten-Generaal was vertegenwoordigd. Vanuit de Eerste Kamer nam de voorzitter van de commissie EUZA, Van Apeldoorn (SP), deel.

Tijdens de bijeenkomst werden de voorbereidingen getroffen voor het programma van de plenaire COSAC-conferentie van 28 tot en met 30 mei 2017. Naast de bespreking van procedurele aspecten stond ook een aantal inhoudelijke debatten centraal.

De eerste sessie betrof een debat over de Maltese prioriteiten tijdens het Voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie voor het komende halfjaar, ingeleid door de Maltese vice-premier en minister van o.a. Europese Zaken, de heer Grech, en door de minister voor toerisme, de heer Zammit Lewis. Onder andere spraken de delegaties nader over migratie, veiligheid, Brexit en de toekomst van de EU.  

De tweede sessie was gewijd aan het Werkprogramma van de Europese Commissie voor 2017: Naar een Europa dat ons beschermt, sterker maakt en verdedigt. De sessie werd ingeleid door de vice-voorzitter van de Europese Commissie, de heer Timmermans. Vervolgens gaf de voorzitter van de AFCO-commissie van het Europees Parlement, mevrouw Hübner, een schets van de samenwerking van het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Raad bij de totstandkoming van het Werkprogramma. 

De heer Van Apeldoorn was uitgenodigd door het voorzitterschap om in deze sessie een inleiding te geven op de wijze waarop de Eerste Kamer haar 'Europees Werkprogramma', de prioritering uit het Werkprogramma van de Europese Commissie, vaststelt. Daarnaast riep Van Apeldoorn op om de prioritering die nationale parlementen maken met elkaar en met de Europese Commissie te delen. 

Signalering

Nieuwe Europese voorstellen

​26 januari 2017 - Voor de Europese werkzaamheden van de Eerste Kamer wordt wekelijks een overzicht samengesteld van recent gepresenteerde Europese voorstellen. U treft hierbij links aan naar de meest recente overzichten, verdeeld naar Directoraat-Generaal én naar de beleidsverantwoordelijke commissie in de Eerste Kamer. Wil de Kamer een voorstel nader bestuderen, dan komt dit in de verantwoordelijke commissie aan de orde. Besluit een commissie een Europees voorstel inhoudelijk te behandelen, dan wordt op de Europapoort de Europese website van de Eerste Kamer - een apart dossier aangemaakt.

Heeft u als lezer van deze EUpdate commentaar op een Europees voorstel?
Maak dan gebruik van het contactformulier op de commissiepagina's van de Europapoort.

Colofon

Via deze link kunt u zich vrijblijvend aanmelden als lezer van EUpdate.

Deze nieuwsbrief biedt actuele informatie in het kader van de parlementaire controle van de Eerste Kamer op het Europese beleids- en wetgevingsproces. Tevens geeft deze nieuwsbrief voor belangstellenden inzicht in de wijze waarop de Eerste Kamer haar controlerende taken uitvoert en informatie over de voortgang op actuele beleidsterreinen.

Via elektronische links biedt de nieuwsbrief direct toegang tot openbare documenten en dossiers.

De EUpdate verschijnt driewekelijks.

De nieuwsbrief wordt samengesteld door de ambtelijke staf van de Eerste Kamer.

Aan de informatie in deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend.
Vragen en suggesties over de inhoud kunt u mailen aan de redactie.