nieuwsbrief EUpdate nr. 6 - 2019 - 2020

Inhoud

Uitgelicht... Nieuws uit de Kamer Nieuws uit Europa Signalering

Uitgelicht...

Mondeling overleg over Europees Asielstelsel met staatssecretaris J&V

​2 juni 2020 - De commissie I&A/JBZ heeft op 2 juni 2020 mondeling overleg gevoerd met de staatssecretaris van J&V over de stand van zaken van het pakket van voorstellen voor de herziening van het Gemeenschappelijk Europees Asielstelsel (GEAS). In het tweede deel van het mondeling overleg werd de uitvoeringscapaciteit van de IND besproken.

In 2016 presenteerde de Europese Commissie zeven wetgevingsvoorstellen voor de hervorming van het GEAS. Bij de vluchtelingencrisis van 2015-2016 was sprake van een grootschalige ongecontroleerde toestroom van vluchtelingen die een buitensporige druk legde op de asielstelsels van de lidstaten. De voorstellen van de Europese Commissie zouden onder meer zorgen voor geharmoniseerde efficiënte asielprocedures in alle lidstaten, die ook bij een oplopende vluchtelingenstroom zouden blijven voldoen. De onderhandelingen binnen de Raad aangaande deze voorstellen zijn echter vastgelopen. Er is ook geen zicht op een akkoord op het gehele pakket van maatregelen. De Raad is momenteel in afwachting van voorstellen van de Europese Commissie omtrent een nieuwe migratie- en asielpact die naar verwachting in het tweede kwartaal van 2020 zullen worden gepresenteerd.

De staatssecretaris van J&V gaf tijdens het mondeling overleg aan voorzichtig optimistisch te zijn over de kans van slagen van deze nieuwe voorstellen uit het nog te verschijnen migratie- en asielpact, ondanks dat de onderhandelingen van de vorige voorstellen zijn stukgelopen. Omdat de verantwoordelijke Eurocommissiaris Ylva Johansson voorafgaand aan het opstellen van dit nieuwe pact vele vertrouwelijke bilaterale gesprekken heeft gevoerd met de EU-lidstaten, is de kans groter dat de Commissie met een compromis zal komen waarmee alle lidstaten mogelijk akkoord zouden kunnen gaan, aldus de staatssecretaris.

Het woordelijk verslag van dit mondeling overleg zal later beschikbaar worden gesteld onder dossier 34585 op de Eerste Kamerwebsite. De video-opname is wel al beschikbaar via deze link.

De commissie heeft de afgelopen jaren twee keer eerder mondelinge overleg met de staatssecretaris van J&V gevoerd over de herziening van het GEAS, namelijk op 2 april 2019 (zie het woordelijk verslag 34585, C) en op 17 april 2018 (34482 / 34585, C).

Schriftelijk overleg Europees migratiebeleid naar aanleiding van JBZ-Raden

​26 mei 2020 - De commissie voor Immigratie en Asiel/JBZ-Raad (I&A/JBZ) volgt de ontwikkelingen omtrent het Europees migratiebeleid vooral via de geannoteerde agenda’s en verslagen van de JBZ-raden die door de regering naar de Kamer worden gestuurd. De Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ) bestaat uit de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken van alle EU‑lidstaten. Tijdens deze Raden worden onderwerpen zoals justitiële samenwerking in burgerlijke en strafzaken, migratie, grensbeheer en politiële samenwerking besproken.

Naar aanleiding van de agenda’s en verslagen van deze Raden stellen de leden van de commissie I&A/JBZ geregeld schriftelijke vragen aan de regering. Op 24 maart 2020, bijvoorbeeld, hebben verscheidene fracties vragen gesteld over onder meer de situatie bij de Turks-Griekse grens en de situatie van alleenstaande minderjarige kinderen in vluchtelingenkampen naar aanleiding van een aantal agenda’s en verslagen van de JBZ-raden in januari en maart 2020. De staatssecretaris van J&V heeft deze vragen op 18 mei 2020 beantwoord (zie het verslag van het schriftelijk overleg). De commissie besloot op 26 mei dit verslag van schriftelijk overleg te betrekken bij het mondeling overleg met de staatssecretaris op 2 juni 2020 over het Gemeenschappelijk Europees Asielstelsel.

Daarnaast hebben de fracties van PvdA en GroenLinks naar aanleiding van het verslag van de JBZ-Raad van 13 maart 2020 op 23 april 2020 vragen aan de staatssecretaris gesteld over het COVID-19-virus en de situatie in vluchtelingenkampen in Griekenland. Op 23 april 2020 zijn er ook door de fracties van GroenLinks, PvdA en PVV nadere vragen gesteld naar aanleiding van het schriftelijk overleg over het verslag van de JBZ-Raad van 7 en 8 oktober 2019. Deze vragen gingen met name over de opvang van vluchtelingen buiten Europa. De commissie is nog in afwachting van de beantwoording van deze twee brieven door de staatssecretaris van J&V.

Eerste Kamer dient subsidiariteitsbezwaar in over Europese Klimaatwet

​26 mei 2020 - De Eerste Kamer heeft op voorstel van de commissie Economische Zaken en Klimaat/Landbouw, Natuur en Landbouw besloten een subsidiariteitsbezwaar in te dienen bij de Europese Commissie inzake het voorstel voor een Europese Klimaatwet.

Op 4 maart 2020 publiceerde de Europese Commissie het voorstel voor een verordening tot vaststelling van een Europese klimaatwet. Dit voorstel beoogt een kader vast te stellen voor de geleidelijke vermindering van broeikasgasemissies. De voorgestelde verordening bevat een bindende doelstelling om in 2050 als Unie klimaatneutraal te zijn (netto-nul emissies). 

Vanwege het meireces was het niet mogelijk tijdig formeel vast te stellen of de Eerste Kamer een subsidiariteitsbezwaar zou indienen. Daarop heeft de voorzitter van de commissie EZK/LNV op 4 mei 2020 een brief gestuurd naar de Europese Commissie om aan te geven dat de Kamer mogelijk voornemens was een negatief oordeel inzake de naleving van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid met betrekking tot onderdelen van dit Europees voorstel te steunen. Na het meireces, op 12 mei 2020, besprak de commissie het voorstel van een aantal fracties om een subsidiariteitsbezwaar in te dienen. Het voorstel vraagt om een nadere onderbouwing van de gekozen rechtsgrondslag en plaatst vraagtekens bij gebruikmaking van gedelegeerde handelingen. Om klimaatneutraliteit te bewerkstelligen tussen 2030 en 2050 wordt in artikel 3 van het voorstel de bevoegdheid tot gedelegeerde handeling toegekend aan de Europese Commissie. Hiermee kan de Commissie aanvullende reductiedoelen voor de periode tussen 2030 en 2050 vaststellen.

Op 19 mei 2020 vond een kort mondeling overleg plaats met de minister van EZK over dit onderwerp, waarna vervolgens een conceptbrief aan de Europese Commissie door de commissie is vastgesteld. Op 26 mei 2020 is de brief van de voorzitter van de commissie EZK/LNV in verband met subsidiariteitstoets als hamerstuk afgedaan. Aan de fracties van PvdA en GroenLinks is daarbij aantekening verleend. Een brief met de subsidiariteitstoets over het voorstel werd op diezelfde dag aan de Europese Commissie en de andere Europese instellingen verstuurd, met een afschrift aan het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Naast het versturen van een subsidiariteitsbezwaar heeft de commissie EZK/LNV tevens besloten met de regering en de Europese Commissie schriftelijk overleg te voeren, ook besloot de commissie dit voorstel te betrekken bij het mondeling overleg met de minister van EZK over voortgang en uitwerking van het Klimaatakkoord en de kabinetsappreciatie van de Green Deal, dat plaats zal vinden op 23 juni 2020. De brief met vragen aan de minister van EZK is verstuurd op 26 mei 2020 en de brief met vragen aan de Europese Commissie op 29 mei 2020.

Nieuws uit de Kamer

Deskundigenbijeenkomst CETA 12 en 19 mei 2020

​19 mei 2020 - De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking (BDO) hield op dinsdag 12 en op dinsdag 19 mei deskundigenbijeenkomsten over het wetsvoorstel ter goedkeuring van de Brede Economische en Handelsovereenkomst tussen Canada en de Europese Unie (CETA). CETA betreft een omvangrijk handelsakkoord tussen de EU en Canada en ligt ter ratificatie voor bij de nationale parlementen, zo ook het Nederlandse parlement.

Tijdens de deskundigenbijeenkomsten traden de Kamerleden in gesprek met experts en belanghebbenden die hun licht lieten schijnen over de diverse aspecten van het CETA-verdrag en vragen van de Kamerleden beantwoordden. Er werd gesproken met zowel wetenschappers als met vertegenwoordigers van belangenorganisaties zoals VNO-NCW en FNV. Ook werd gesproken met de Canadese ambassadeur, Lisa Helfand, en met de Europese Commissaris voor Handel, Phil Hogan.

De bijeenkomst van 12 mei kunt u hier terugkijken
De bijeenkomst van 19 mei kunt u hier terugkijken 
 

Nader schriftelijk overleg Europese Green Deal

​26 mei 2020 - De Europese Commissie presenteerde op 11 december 2019 een mededeling over de Europese Green Deal. Deze omvat onder andere een routekaart met maatregelen om grondstoffen efficiënter te gaan gebruiken in een schone circulaire economie en om de klimaatverandering, het biodiversiteitsverlies en de vervuiling te stoppen. Ook is hierin vastgelegd welke financiële instrumenten en investeringen nodig zijn en hoe de Europese Commissie tot een inclusieve en eerlijke transitie probeert te komen.

De regering heeft vervolgens een BNC-fiche en een kabinetsappreciatie over de Green Deal naar de Kamer gestuurd. De leden van de commissie EZK/LNV hebben vragen aan de minister van EZK gesteld over de positie van de regering ten opzichte van de Europese Green Deal-plannen. De brief met vragen is op 27 februari 2020 aan de minister van Economische Zaken en Klimaat verstuurd. De minister van EZK heeft de brief op 9 april 2020 beantwoord. Op 14 april 2020 besloot de commissie in nader schriftelijk overleg te treden. De brief met nadere vragen van de fracties van PVV en Partij voor de Dieren is op 26 mei 2020 naar de minister gestuurd.

In deze brief stelde de PVV-fractie nogmaals de vraag of Nederland bereid is over te gaan op besluitvorming op basis van gekwalificeerde meerderheid bij milieukwesties, waardoor Nederland niet langer een vetorecht heeft. De PvdD heeft onder meer vragen gesteld over de gevolgen van het CETA-verdrag voor het klimaatakkoord van Parijs en of biomassa wel echt een duurzaam alternatief is.

De commissie heeft daarnaast vragen gesteld aan de Europese Commissie. De brief met vragen in het kader van een politieke dialoog is op 5 februari 2020 naar de Europese Commissie gestuurd. De commissie is nog in afwachting van de beantwoording. Verder zal op 23 juni 2020 een mondeling overleg plaatsvinden met de minister van EZK over onder andere de Europese Green Deal en heeft de commissie tevens besloten na het zomerreces van 2020 Eurocommissaris Frans Timmermans uit te nodigen om over de Green Deal te praten. 

Nieuws uit Europa

Interparlementaire conferenties gaan digitaal

​10 juni 2020 - Sinds het uitbreken van de coronacrisis in Europa, half maart, zijn alle interparlementaire bijeenkomsten die in Brussel of in Zagreb onder Kroatisch Voorziterschap zouden plaatsvinden geannuleerd. 

Om de dialoog tussen de parlementen en met de Europese instellingen te onderhouden heeft het Kroatische Voorzitterschap besloten om de geannuleerde plenaire COSAC, de conferentie van commissies Europese Zaken van de parlementen in de EU, te vervangen door een bijzondere COSAC-bijeenkomst van commissievoorzitters via videoverbinding. De videoconferentie zal plaatsvinden op 16 juni 2020. Op de agenda staat een discussie over het Meerjarig Financieel Kader voor 2021-2027, mede in het kader van het sociaal-economisch herstel van de lidstaten in de EU na corona, en een discussie over de Conferentie over de Toekomst van Europa. 

Onder het Duitse Voorzitterschap dat op 1 juli a.s. aanvangt, zal per interparlementaire conferentie worden bekeken of deze al dan niet fysiek kan doorgaan. De verwachting is echter dat in ieder geval tot en met september 2020 alle geplande conferenties via videoverbinding zullen worden gehouden. 

Signalering

Vooruitblik Europese werkzaamheden Eerste Kamer

​4 juni 2020 -  

16 juni 2020
Mondeling overleg met de ministers van Financien en Buitenlandse Zaken over het Europees Semester, het MFK, de EU-coördinatie coronamaatregelen, het stabiliteits- en groeipact en de staat van de Eurozone

16 juni 2020
Bijzondere COSAC-bijeenkomst commissievoorzitters via videoverbinding

23 juni 2020
Mondeling overleg met de minister van EZK over Europese Green Deal

 

Nieuwe Europese wetsvoorstellen en mededelingen

​4 juni 2020 - De Eerste Kamer maakt voor haar Europese werkzaamheden wekelijks een overzicht van nieuwe Europese wetsvoorstellen, mededelingen, wit- en groenboeken. Dit overzicht bevat links naar de meest recente overzichten, onderverdeeld naar de eerstverantwoordelijke kamercommissie(s).

Wanneer een commissie besluit om een Europees voorstel inhoudelijk te behandelen, dan wordt op de Europapoort - de Europese website van de Eerste Kamer - een E-dossier aangemaakt.

Heeft u als lezer van deze EUpdate commentaar op een Europees voorstel? Maak dan gebruik van het contactformulier op de commissiepagina's van de Europapoort.

Colofon

Via deze link kunt u zich vrijblijvend aanmelden als lezer van EUpdate.

Deze nieuwsbrief biedt actuele informatie in het kader van de parlementaire controle van de Eerste Kamer op het Europese beleids- en wetgevingsproces. Tevens geeft deze nieuwsbrief voor belangstellenden inzicht in de wijze waarop de Eerste Kamer haar controlerende taken uitvoert en informatie over de voortgang op actuele beleidsterreinen.

Via elektronische links biedt de nieuwsbrief direct toegang tot openbare documenten en dossiers.

De EUpdate verschijnt driewekelijks.

De nieuwsbrief wordt samengesteld door de ambtelijke staf van de Eerste Kamer.

Aan de informatie in deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend.
Vragen en suggesties over de inhoud kunt u mailen aan de redactie.