nieuwsbrief EUpdate nr. 5 - 2018 - 2019

Inhoud

Uitgelicht... Nieuws uit de Kamer Nieuws uit Europa Signalering

Uitgelicht...

COSAC-voorzittersbijeenkomst in Boekarest

​21 januari 2019 - Op 20 en 21 januari 2019 nam een Nederlandse delegatie deel aan de Voorzittersbijeenkomst van de COSAC, de conferentie van commissies voor Europese Zaken van parlementen in de Europese Unie. De bijeenkomst werd georganiseerd te Boekarest onder Roemeens voorzitterschap. Vanuit de Eerste Kamer nam commissievoorzitter Van Apeldoorn (SP) deel en vanuit de Tweede Kamer commissievoorzitter Van Oosten (VVD).

De Voorzittersbijeenkomst dient als voorbereiding op de LXI plenaire COSAC, die op 23-25 juni 2019 zal plaatsvinden te Boekarest. De Nederlandse delegatie drong erop aan bij het organiserend voorzitterschap de voorstellen die de Task Force Timmermans in juli en de Europese Commissie in oktober 2018 hebben gedaan over subsidiariteit en proportionaliteit en die de rol van nationale parlementen in de EU raken te kunnen bespreken met de Europese Commissie bij de plenaire vergadering in juni. Het verzoek kreeg bijval van verschillende delegaties die de noodzaak van een dialoog van de nationale parlementen met de Europese Commissie over deze onderwerpen onderschreven.

Naast de procedurele afspraken waren twee inhoudelijke sessies geagendeerd. De eerste sessie betrof een toelichting door vice-premier Birchall van de prioriteiten van het Roemeense Voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie. De sessie die daarop volgde was gewijd aan het meerjarig financieel kader en de rol van cohesie en convergentie in het EU-budget. Deze sessie werd ingeleid door de Eurocommissaris voor regionaal beleid, Creţu, en bestuurslid van de Roemeense Nationale Bank en hoogleraar bij de Roemeense Academie, Danaiu.

Nieuws uit de Kamer

Vragen over Handelsverdrag EU-Vietnam

​5 december 2018 - De commissie voor Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking (BDO) heeft op 5 december 2018 vragen aan de regering gesteld ten aanzien van  een Investeringsbeschermingsovereenkomst en een Vrijhandelsovereenkomst van de EU met Vietnam. De overeenkomsten zijn op 17 oktober door de Europese Commissie gepresenteerd en ter goedkeuring voorgelegd aan de Europese Raad. Inbreng werd geleverd door de fracties van de SP en de Partij voor de Dieren.

De leden van de SP-fractie leggen in hun inbreng de nadruk op de ongelijkheid tussen de EU als grootste handelsblok ter wereld en Vietnam als land in ontwikkeling. Volgens de SP-fractie brengt een overeenkomst tussen dergelijke ongelijke partners risico’s met zich mee die vooral zijn uitwerking hebben op de ‘zwakkere’ partij.

De leden van de fractie van de PvdD bevragen de regering in hun inbreng met name op het vlak van milieu en dierenwelzijn. Zo wordt onder meer de vraag gesteld hoe in het vrijhandelsakkoord geborgd is dat voor producten die de EU binnenkomen vanuit Vietnam dezelfde milieu- en dierenwelzijnseisen gelden als die aan Nederlandse producenten gesteld worden.

Schriftelijke vragen Eurogroep en Ecofinraad 3/4 december 2018

​10 januari 2019 - De vaste commissie voor Financiën heeft op 10 januari 2019 enkele vragen voorgelegd aan de minister van Financiën naar aanleiding van het verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 3 en 4 december 2018 dat op 7 december 2018 is ontvangen.

Tijdens de Eurogroep en Ecofinraad van 3 en 4 december 2018 is onder meer gesproken over het Europees Semester, de bankenunie, het Europees depositoverzekeringsstelsel (EDIS) en het gemeenschappelijk afwikkelingsfonds (Single Resolution Fund).

In dit kader stelden de leden van de SP-fractie vragen over de bevoegdheden van de Single Resolution Fund. De leden van de fractie van de SP vroegen onder andere of het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) – zonder het verstrekken van leningen aan lidstaten – indirect kan bijdragen aan het verstrekken van leningen aan banken.

De regering is verzocht om binnen vier weken te antwoorden op de gestelde vragen. Hierna zal het verslag van het schriftelijk overleg door de commissie Financiën worden besproken.

Schriftelijk overleg over herbestemming geld fonds asiel, migratie en integratie (AMIF)

​15 januari 2019 - De commissie I&A/JBZ heeft op 20 november 2018 besloten vragen te stellen naar aanleiding van het Europees voorstel voor een verordening inzake nieuwe vastlegging van resterende bedragen.

De Europese Commissie stelt hierin technische wijzigingen van artikel 18 van Verordening (EU) 516/2014 voor, om de lidstaten in staat te stellen twee jaar langer de resterende vastgelegde bedragen, 567 miljoen van 843 miljoen euro, te gebruiken voor prioriteiten van de Unie op het gebied van migratie, met inbegrip van het uitvoeren van herplaatsingen van mensen die internationale bescherming zoeken in hotspots na het verstrijken van besluiten van de Raad ter ondersteuning van Griekenland, Italië en Turkije.

Het voorstel voorziet er ook in dat de doelgroep die in aanmerking komt voor herplaatsing in het kader van het huidige AMIF, namelijk personen die internationale bescherming genieten, wordt uitgebreid tot verzoekers om internationale bescherming. Deze wijziging stelt de lidstaten in staat nog steeds solidariteit te tonen bij de tenuitvoerlegging van herplaatsingsbesluiten in de praktijk.

De fractieleden van de PVV hebben op 28 november jl. over dit punt vragen gesteld. De fractie vroeg wat de consequenties voor Nederland van dit voorstel zullen zijn. Betekent dit dat iedereen die aangeeft de intentie te hebben om asiel te willen aanvragen in aanmerking kan komen voor herplaatsing? En zou dit betekenen dat personen voor «herplaatsing» naar Nederland kunnen worden gehaald die alleen verzoeken om internationale bescherming, maar verder niet aan nadere controle onderworpen zijn?

De staatssecretaris van J&V beantwoordde deze vragen op 14 december 2018. Hij gaf onder andere aan dat het voorstel van de Commissie waarin de doelgroep wordt verruimd tot verzoekers om internationale bescherming, geen effect heeft voor Nederland. De herplaatsingsbesluiten op grond waarvan Nederland de afgelopen jaren personen heeft herplaatst zijn beëindigd. Herplaatsing gebeurt nu op basis van vrijwilligheid. Op dit moment heeft het kabinet geen plannen om aanvullend tot herplaatsing over te gaan.

De commissie besprak de beantwoording van de staatssecretaris op 15 januari 2018 en besloot deze voor kennisgeving aan te nemen.

Nader schriftelijk overleg over toetreding EU tot EVRM

​15 januari 2019 - Op 4 december 2018 hebben de ministers van Justitie en Veiligheid en Buitenlandse Zaken geantwoord op vragen van de commissie voor Immigratie en Asiel / JBZ-Raad over de toetreding van de EU tot het EVRM (EK 32.317, JO).

De leden van de PVV-fractie hadden naar aanleiding van het verslag van de JBZ-Raad van 12-13 oktober 2017 gevraagd of voor de toetreding van de EU tot het EVRM, in het licht van advies 2/13 van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 18 december 2014, een wijziging van het EU-Verdrag nodig is. Ook vroegen de leden waarom de minister zich op voorhand, zonder expliciete raadpleging van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer, voorstander toont van dergelijke wijzigingen die inhoudelijk nog niet bekend zijn. In de beantwoording geven de ministers aan er vertrouwen in te hebben dat toetreding tot het EVRM mogelijk is zonder dat daartoe een verdragswijziging noodzakelijk is. De Europese Commissie is thans aan zet om de bezwaren van het EU-Hof te adresseren.

De commissie besloot op 15 januari 2019 het nader schriftelijk overleg voor kennisgeving aan te nemen en het onderwerp toetreding EU tot EVRM te blijven volgen. Dit onderwerp heeft overigens eveneens de bijzondere aandacht van de commissie EUZA, mede in het licht van een aantal toezeggingen (T02584, T01941 en T02499) die de afgelopen jaren zijn gedaan tijdens de Algemene Europese Beschouwingen over het (periodiek) informeren van de Kamer over de stand van zaken in de toetreding van de EU tot het EVRM.

Schriftelijk overleg Verordening herziening coördinatie sociale zekerheidsstelsels

​15 januari 2019 - Vanuit de commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid zijn op 18 juli 2018 door de leden van de CDA-fractie vragen gesteld aan de minister voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid over het EU-voorstel Verordening herziening coördinatie sociale zekerheidsstelsels COM(2016)815. De minister heeft op 20 december 2018 per brief gereageerd. De commissie heeft op 15 januari 2018 besloten op 5 februari 2019 inbreng te leveren voor nader schriftelijk overleg.

In het verslag schriftelijk overleg (EK 34.655, A) hebben de leden van de CDA-fractie met name vragen gesteld over de betekenis van de keuze tussen het woonlandbeginsel en het werklandbeginsel als uitgangspunt voor de werkloosheidsuitkering van grensarbeiders. Ook hebben de leden vragen gesteld over de verantwoordelijkheid voor de uitkering van gezinstoelagen ter zake en de (on)mogelijkheid om te komen tot een Europese grenseffectrapportage teneinde discoördinatie te beperken.

In de beantwoording is de minister ingegaan op de effecten die de keuze voor een van beide beginselen met zich brengt, alsmede op het feit dat Nederland in de Europese Raad tegen de bereikte oriëntatie heeft gestemd, waarin is voorzien in de keuze voor het woonlandbeginsel. Voor wat betreft de gezinstoelagen heeft de minister aangegeven dat het propageren van dit compromis onderdeel is van zijn langetermijnstrategie om te komen tot een gewijzigd exportbeleid van de gezinstoeslagen.

Antwoord op vragen over besluitvorming binnen GBVB

​15 januari 2019 - De regering heeft op 20 december 2018 gereageerd op de vragen van de commissie voor Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking (BDO) ten aanzien van een voorstel van de Europese Commissie over efficiëntere besluitvorming op het gebied van het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid van de EU (GBVB).

Op 12 september 2018 had de Europese Commissie dit voorstel gepresenteerd onder de noemer "Een krachtiger rol op het wereldtoneel: efficiëntere besluitvorming voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU." Met het voorstel beoogt de Commissie de besluitvorming door de lidstaten op het gebied van het (GBVB) effectiever en voortvarender te maken door vaker besluiten te nemen op basis van gekwalificeerde meerderheid in plaats van op basis van unanimiteit.

Drie fracties zagen aanleiding tot het stellen van vragen: de D66-fractie gaf in haar inbreng aan de voorstellen te verwelkomen, in het licht van de toename van internationale onzekerheid, instabiliteit en onveiligheid. De fracties van de PVV en de SP waren daarentegen kritischer: beide fracties uitten in de gestelde vragen hun zorgen over het verlies van soevereiniteit van lidstaten op het gebied van buitenlands en veiligheidsbeleid.

Ten aanzien van de kritiek van de SP en de PVV geeft de regering in haar antwoorden aan deze zorgen niet te delen en stelt dat de EU en de lidstaten gezamenlijk bevoegd blijven ten aanzien van het GBVB.

Op 15 januari 2019 besprak de commissie BDO het verslag van een schriftelijk overleg met de Minister van Buitenlandse Zaken (35.114, A) en besloot deze correspondentie voor kennisgeving aan te nemen. De fracties van PVV en SP gaven aan eventuele vervolgvragen tijdens de Algemene Europese Beschouwingen aan de orde te stellen.

Nieuws uit Europa

Debat EP over toekomst Europa met Spaanse minister-president

​16 januari 2019 - Op woensdag 16 januari vond in het Europees Parlement het debat over de toekomst van Europa met de Spaanse minister-president, Pedro Sánchez, plaats. De Spaanse minister-president betoogde een socialer, feministischer, groener en meer verbonden Europa, waarin de uitdagingen van globalisering worden omgezet in kansen in plaats van in dreigingen.

De minister-president sprak onder andere over de noodzaak van inzet op het akkoord van Parijs, een nieuw Europees sociaal contract, het belang van het afronden van de EMU, een veilig Europa en Europa als globale actor. Ook benadrukte hij het belang van gendergelijkheid, waarbij hij aanhaalde dat Spanje, met elf vrouwelijke ministers, de meest vrouwelijke regering ooit heeft (lees hier verder). Verder betoogde hij het veranderen van procedures binnen de EU, om zo de besluitvorming te versnellen: hij duidde hiermee op het voorstel van de Europese Commissie om voor een aantal onderwerpen over te gaan op een gekwalificeerde meerderheid in plaats van unanimiteit.

Het debat dat volgde focuste zich vooral op de situatie rondom migratie, de opkomst van extreemrechts en de situatie in Catalonië: Zo prezen onder andere Eurocommissaris Timmermans en de Europarlementariër Verhofstadt (ALDE) de Spaanse minister-president voor het opnemen van de migranten die verbleven op het schip de Aquarius. Daarentegen vond Weber (EVP) dat de minister-president niet genoeg maatregelen heeft genomen om de grenzen te bewaken en beschuldigde Bay (ENF) de minister-president van het voeren van beleid wat migratie zelfs heeft doen toenemen.

Vrijwel alle MEPs prezen in hun bijdrage de minister-president in het bijzonder voor zijn pro-Europese houding. Wat betreft de opkomst van extreemrechts binnen de EU stelde Weber (EVP) dat naast extreemrechts, ook extreemlinks een gevaar is en dat hij zich zorgen maakt over de samenwerking van de minister-president met deze laatste groep. López Bermejo (GUE/NGL) stelde dat de opkomst van extreemrechts te wijten is aan de ontevredenheid van de arbeidersklasse en dat neoliberaal beleid vanuit de EU hieraan bijdraagt. De groei van extreemrechts is daarom, volgens López Bermejo, ook mede door de Spaanse regering veroorzaakt. 

Tijdens het laatste deel van het debat werd de situatie in Catalonië door veel MEPs ter sprake gebracht. Een aantal MEPs had uit protest foto's van gevangenen op hun tafel gezet. Keller (Groenen) stelde dat het harde beleid van de conservatieve voorganger van de minister-president Rajoy het conflict met Catalonië heeft verergerd. Tegelijkertijd ondersteunde Weber (EVP) het huidige beleid van de Spaanse regering, door te stellen dat nationalisten nooit een stem horen te krijgen als het gaat over toekomst van Europa.

Verder lezen over de toespraak en het debat kan hier, een analyse van de vorige toespraken over de toekomst van Europa vindt u hier en een overzicht met fragmenten van de toespraken hier. Tijdens de plenaire sessie van Januari II zal op donderdag 31 januari de Finse Premier Sipila een speech geven en in Februari is Italiaanse Premier Conte aan de beurt.  

Signalering

Nieuwe Europese wetsvoorstellen en mededelingen

​24 januari 2019 - De Eerste Kamer maakt voor haar Europese werkzaamheden wekelijks een overzicht van nieuwe Europese wetsvoorstellen, mededelingen, wit- en groenboeken. Dit overzicht bevat links naar de meest recente overzichten, onderverdeeld naar de eerstverantwoordelijke kamercommissie(s).

Wanneer een commissie besluit om een Europees voorstel inhoudelijk te behandelen, dan wordt op de Europapoort - de Europese website van de Eerste Kamer - een E-dossier aangemaakt.

Heeft u als lezer van deze EUpdate commentaar op een Europees voorstel? Maak dan gebruik van het contactformulier op de commissiepagina's van de Europapoort.

Vooruitblik op Europese werkzaamheden Eerste Kamer

​24 januari 2019 - Hieronder vindt u een overzicht van geplande EU-gerelateerde werkzaamheden van de vaste commissies van de Eerste Kamer.

29 januari 2019
Commissie voor Infrastructuur, Waterstaat en Omgeving (IWO) - Stemming implementatie Vierde spoorwegpakket

16 april 2019
Commissie voor Europese Zaken (EUZA) - Algemene Europese Beschouwingen en vaststelling prioriteiten Europees Werkprogramma 2019

23 april 2019
Commissies voor Financiën (FIN) en Commissie voor Economische Zaken en Klimaat / Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (EZK/LNV) - Mondeling overleg met de minister van Financiën en Economische Zaken en Klimaat over het Europees Semester 2019

 

Colofon

Via deze link kunt u zich vrijblijvend aanmelden als lezer van EUpdate.

Deze nieuwsbrief biedt actuele informatie in het kader van de parlementaire controle van de Eerste Kamer op het Europese beleids- en wetgevingsproces. Tevens geeft deze nieuwsbrief voor belangstellenden inzicht in de wijze waarop de Eerste Kamer haar controlerende taken uitvoert en informatie over de voortgang op actuele beleidsterreinen.

Via elektronische links biedt de nieuwsbrief direct toegang tot openbare documenten en dossiers.

De EUpdate verschijnt driewekelijks.

De nieuwsbrief wordt samengesteld door de ambtelijke staf van de Eerste Kamer met medewerking van de Permanent Vertegenwoordiger van de Staten-Generaal in Brussel.

Aan de informatie in deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend.
Vragen en suggesties over de inhoud kunt u mailen aan de redactie.