nieuwsbrief EUpdate nr. 3 - 2018 - 2019

Inhoud

Uitgelicht... Nieuws uit de Kamer Nieuws uit Europa Signalering

Uitgelicht...

EuropaPoort.nl vernieuwd

​15 november 2018 - De Eerste Kamer heeft donderdag 15 november haar vernieuwde website EuropaPoort in gebruik genomen. De inhoud is beter toegankelijk voor de nieuwste mobiele apparaten en de site maakt meer gebruik van beeldmateriaal. De belangrijkste informatie is beter zichtbaar geworden op de homepage. EuropaPoort bevat onder meer dossiers, nieuwsberichten en achtergrondinformatie over de Europese activiteiten van de Eerste Kamer.

De nieuwe website maakt gebruik van de nieuwste technieken op het gebied van het zogenoemde responsive design, waardoor de website zich beter aanpast aan het formaat beeldscherm van de gebruiker: smartphone of tablet. De teksten zijn beter leesbaar door het gebruik van een ander en groter lettertype en door het toepassen van een consequente afstand tussen de verschillende regels. Verder laadt de nieuwe site sneller en kunnen afbeeldingen scherper worden weergegeven.

Op EuropaPoort is de stand van zaken van aanhangige Europese voorstellen goed te volgen via onder meer dossiers en berichtgeving daarover. Ook de Europese werkwijze van de Eerste Kamer wordt toegelicht.

De vernieuwing van de website kwam tot stand in nauwe samenwerking met PDC Informatie Architectuur en Corps ontwerpers. De website werd in 2010 voor het laatst ingrijpend vernieuwd.

Transparantie opnieuw centraal op agenda plenaire LX COSAC

​20 november 2018 - Van 18 tot en met 20 november 2018 nam een delegatie van Leden uit de Eerste en Tweede Kamer deel aan de LX plenaire COSAC, de conferentie van commissies voor Europese Zaken van parlementen in de Europese Unie. Vanuit de Eerste Kamer nam de commissievoorzitter, Van Apeldoorn (SP) deel. 

De plenaire COSAC vond plaats te Wenen, Oostenrijk. Op de agenda stonden onder andere de bespreking van het verloop en de resultaten van het Oostenrijkse Voorzitterschap van de EU, het Europese Klimaatbeleid, Brexit en transparantie in de EU.

De sessie over Brexit werd ingeleid door Lord Boswell (House of Lords) en William Cash (House of Commons) die hun visies gaven op het verloop van de uittredingsonderhandelingen van het Verenigd Koninkrijk uit de EU. In het levendige debat dat daarop volgende was veel aandacht voor de oorzaken en de gevolgen van een Brexit. Van Apeldoorn stelde onder andere dat de Brexit noopte tot diepe refectie over de Europese Unie.

Cash betoogde in zijn inleiding dat een van de oorzaken van Brexit de werkwijze van de EU was en met name ook de intransparante wijze waarop instellingen zoals de Raad besluiten nemen. Hij sprak daarom lof uit voor het Nederlands-Deense initiatief voor meer transparantie in de totstandkoming van Europese wetten. 

Transparantie in de Europese Unie was ook de kern van het debat in de sessie over een transparant Europa dichter bij de burger, dat in het kader van de aanstaande Europese verkiezingen was geagendeerd. De Nederlandse delegatie presenteerde daar een overzicht van de reactie van de Europese instellingen die tot nu toe zijn ontvangen op het Nederlands-Deense initatief en riep op meer transparantie in de Europese instellingen, met name de Raad, verder te promoten. Verschillende parlementen, uit Italië, Ierland, Zweden, Malta, Tsjechië, Polen en Finland sloten zich openlijk aan bij het initiatief. 

In de contributies die bij consensus zijn aangenomen is ook een paragraaf opgenomen over transparantie (6.6).

Nieuws uit de Kamer

Schriftelijk overleg over mogelijke uitbreiding EOM-mandaat

​29 november 2018 - De vaste commissies voor Immigratie en Asiel / JBZ-Raad en voor Justitie en Veiligheid hebben op 13 november 2018 besloten nadere vragen te stellen aan de Minister van Justitie en Veiligheid over de Commissiemededeling inzake de uitbreiding van de bevoegdheden van het Europees Openbaar Ministerie tot grensoverschrijdende terroristische misdaden (COM(2018)641). De inbrengdatum is gesteld op 4 december 2018.

In het eerste schriftelijk overleg heeft de minister van Justitie en Veiligheid op 6 november 2018 gereageerd op vragen van de fracties van de PVV, de SP en GroenLinks. De minister heeft aangegeven dat het verkrijgen van inzicht in het krachtenveld over het voorstel tot uitbreiding van het EOM-mandaat niet betekent dat dit inzicht ipso facto van invloed is op het op dit moment ingenomen Nederlandse standpunt om zich geen voorstander te tonen van de voorgestane uitbreiding. Verder is de minister ingegaan op de (on)mogelijkheid voor Nederland om zich terug te trekken uit de versterkte samenwerking ten behoeve van het EOM. Tot slot heeft de minister gesteld dat er geen toetsingscriteria zijn die zouden pleiten voor de uitbreiding, noch dat er voorwaarden zijn waaronder het kabinet dit zou overwegen.

JPSG-delegatie stelt schriftelijke vragen aan Europol over het conceptmeerjarenprogramma

​29 november 2018 - Op 6 november 2018 heeft de vaste commissie voor Immigratie en Asiel / JBZ-Raad ingestemd met een conceptbrief van de Nederlandse delegatie voor de JPSG Europol aan Europol waarin schriftelijke vragen worden gesteld over het conceptmeerjarenprogramma.

De JPSG Europol betreft het politieke controleorgaan dat toezicht houdt op de activiteiten van Europol en de delegatie bestaat uit vaste leden van zowel de Eerste als de Tweede Kamer. De schriftelijk vragen betreffen vragen die niet of onvoldoende zijn beantwoord tijdens de meest recente bijeenkomst van dit controleorgaan in Brussel op 24 en 25 september 2018.

De JPSG Europol betreft een nieuw controleorgaan dat in de afgelopen twee jaar tot op heden drie keer bijeen is gekomen. De Nederlandse delegatie is de eerste delegatie binnen de JPSG Europol die de mogelijkheid gebruikt om ter uitvoering van de controlerende taak schriftelijke vragen aan Europol te stellen. Deze mogelijkheid is geboden in paragraaf 4.2 van het Reglement van Orde van de JPSG. Alvorens de vragen ter beantwoording aan Europol zullen worden voorgelegd, besluit het Presidium van de JPSG over de toelaatbaarheid van de gestelde vragen.

Nieuws uit Europa

Voorlopig Brexit-akkoord

​13 november 2018 - De Britse premier Theresa May en EU-Brexitonderhandelaar Michel Barnier hebben bekend gemaakt een concept-Brexitakkoord te hebben bereikt. Voornamelijk de transitieperiode, de backstop tussen Ierland en Noord-Ierland, en de financiële afspraken zijn onderwerp van gesprek.

Mocht het akkoord worden goedgekeurd dan betekent dit dat het Verenigd Koninkrijk formeel op 31 maart 2019 uit de EU stapt, maar dat er nog wel een transitieperiode zal volgen. Dit betekent dat het Verenigd Koninkrijk nog tot tenminste eind 2020 aan handelsregels gebonden zal zijn. De transitieperiode kan eenmalig verlengd worden, onder de voorwaarde dat zowel de EU als het Verenigd Koninkrijk hier voor 1 juli 2020 mee instemmen. Mocht er tot verlenging van de transitieperiode worden gekozen, dan zal volgens het voorlopige akkoord het Verenigd Koninkrijk voor het Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2021-2027 behandeld worden als een derde land (vergelijkbaar met de situatie van o.a. Noorwegen en Zwitserland).

In het voorlopige akkoord is verder opgenomen dat in eerste instantie tussen Ierland en Noord Ierland een backstop wordt ingezet, die gebonden is aan enkele regels van de interne markt van de EU. Deze blijft gehandhaafd wanneer voor het einde van 2020 geen andere oplossing wordt gevonden. In de praktijk betekent dit dat goederen die geïmporteerd worden naar Noord-Ierland moeten voldoen aan criteria van de EU. In het akkoord is opgenomen dat het Verenigd Koninkrijk zich niet zelfstandig kan terugtrekken van de backstop, maar dat het een gezamenlijk besluit van zowel de EU als het Verenigd Koninkrijk moet zijn.

Verder zal volgens het voorlopige akkoord het Verenigd Koninkrijk de financiële verplichtingen die het is aangegaan tijdens het EU-lidmaatschap volbrengen. Voornamelijk in relatie tot de EU begroting en het MFK, De Europese Investeringsbank, De Europese Centrale Bank, de Faciliteit voor Vluchtelingen in Turkije, het EU Trustfonds, de autoriteiten en agentschappen van de Raad en het Europese ontwikkelingsfonds.

Of de deal er ook daadwerkelijk komt is nog spannend: Vorige week stapten meerdere Britse ministers op, waaronder Dominic Raab, omdat ze zich niet in het akkoord konden vinden. Komende zondag, 25 november, komen de regeringsleiders van de EU bij elkaar om de tekst van het concept akkoord en de bijbehorende politieke verklaring goed te keuren. Spanje heeft al aangegeven nog wijzigingen aan te willen brengen wat betreft de situatie in Gibraltar (lees hier verder). Daarnaast moeten ook The House of Commons en het Europees Parlement nog instemmen met het akkoord om deze te kunnen ratificeren.

Lees hier verder voor een overzicht van het akkoord op alle onderwerpen en een tijdlijn van de onderhandelingen.

Speech Merkel in EP over toekomst van Europa

​29 november 2018 - Dinsdag 13 november 2018 sprak de Duitse Bondskanselier, Angela Merkel, het Europees Parlement (EP) toe over haar visie op de toekomst van Europa. In haar speech benadrukte Merkel dat tolerantie de ziel is van Europa. Solidariteit is volgens de Bondskanselier een universele waarde en gecodeerd in ons Europese DNA. Dat betekent volgens haar dat lidstaten gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor de Europese gemeenschap moeten dragen. Solidariteit die iedereen ten goede komt, betekent ook solidariteit die in ieders eigen belang is, aldus Merkel.

In haar speech benadrukte zij drie zaken die volgens haar bovenaan de Europese agenda moeten staan: Gemeenschappelijke Buitenland en Veiligheidsbeleid, het economische succes van Europa en het migratievraagstuk. Merkel pleitte voor een sterkere Europese defensietak die complementair zou kunnen zijn aan de NAVO. Ook waarschuwt ze - net als Macron dit tijdens de herdenking van het einde van de Eerste Wereldoorlog deed - voor nationalisme en het enkel handelen in eigenbelang. Gedurende haar speech kreeg ze regelmatig en soms lang applaus maar tegelijkertijd ook boegeroep.

Tijdens het debat werd ze door verschillende Europarlementariërs aangesproken op de rol van Duitsland in de Raad als lidstaat 'die consequent op de rem staat', de rol van Duitsland in het vluchtelingendebat (wir schaffen das) en de rol van Duitsland in het behalen van klimaatdoelstellingen vanwege de Duitse auto-industrie. Opvallend tijdens het debat was het pleidooi van Merkel voor verdragswijziging wanneer Europees optreden gewenst is.

Signalering

Nieuwe Europese wetsvoorstellen en mededelingen

​29 november 2018 - De Eerste Kamer maakt voor haar Europese werkzaamheden wekelijks een overzicht van nieuwe Europese wetsvoorstellen, mededelingen, wit- en groenboeken. Dit overzicht bevat links naar de meest recente overzichten, onderverdeeld naar de eerstverantwoordelijke kamercommissie(s).

Wanneer een commissie besluit om een Europees voorstel inhoudelijk te behandelen, dan wordt op de Europapoort - de Europese website van de Eerste Kamer - een E-dossier aangemaakt.

Heeft u als lezer van deze EUpdate commentaar op een Europees voorstel? Maak dan gebruik van het contactformulier op de commissiepagina's van de Europapoort.

Vooruitblik op Europese werkzaamheden van de Eerste Kamer

​29 november 2018 - Hieronder vindt u een overzicht van geplande EU-gerelateerde werkzaamheden van de vaste commissies van de Eerste Kamer.

4 december 2018 

Commissies voor Europese Zaken (EUZA) en voor Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking (BDO) - Ontvangst Kroatische parlementaire delegatie

18 december 2018

Commissie voor Immigratie & Asiel / JBZ-Raad (I&A/JBZ) en voor Justitie & Veiligheid (J&V) - debat Begrotingsstaten Justitie en Veiligheid 2019, onderdeel Immigratie en Asiel (aangevraagd door de leden van de fractie van de PVV)

Colofon

Via deze link kunt u zich vrijblijvend aanmelden als lezer van EUpdate.

Deze nieuwsbrief biedt actuele informatie in het kader van de parlementaire controle van de Eerste Kamer op het Europese beleids- en wetgevingsproces. Tevens geeft deze nieuwsbrief voor belangstellenden inzicht in de wijze waarop de Eerste Kamer haar controlerende taken uitvoert en informatie over de voortgang op actuele beleidsterreinen.

Via elektronische links biedt de nieuwsbrief direct toegang tot openbare documenten en dossiers.

De EUpdate verschijnt driewekelijks.

De nieuwsbrief wordt samengesteld door de ambtelijke staf van de Eerste Kamer met medewerking van de Permanent Vertegenwoordiger van de Staten-Generaal in Brussel.

Aan de informatie in deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend.
Vragen en suggesties over de inhoud kunt u mailen aan de redactie.