nieuwsbrief EUpdate nr. 7 - 2017 - 2018

Inhoud

Uitgelicht... Nieuws uit de Kamer Nieuws uit Europa

Uitgelicht...

Algemene Europese Beschouwingen op 10 april 2018

​6 maart 2018 - De Algemene Europese Beschouwingen (AEB) van de Eerste Kamer vinden dit jaar plaats op 10 april 2018. Dat heeft de commissie voor Europese Zaken op 6 maart 2018 aan de Kamervoorzitter voorgesteld.

De AEB zullen worden gehouden met de nieuw aangetreden minister van Buitenlandse Zaken, Stef Blok, en met de minister van Financiën, Wopke Hoekstra.   

Tijdens de AEB zal tevens een inhoudelijke gedachtewisseling over de door de Kamer te stellen Europese prioriteiten worden gehouden, waarna deze plenair worden vastgesteld als het Europese Werkprogramma van de Eerste Kamer. De afgelopen maanden heeft in de fracties en de commissies een selectie plaatsgevonden van de prioriteiten uit het Werkprogramma van de Europese Commissie (E170033).

Debat over voorgenomen deelname Nederland aan Europees Openbaar Ministerie

​6 maart 2018 - Op 3 april 2018 zal de Eerste Kamer een plenair debat voeren met de minister van Justitie en Veiligheid (J&V) over het voornemen van de Nederlandse regering om deel te nemen aan het Europees Openbaar Ministerie (EOM). Tijdens dit debat zullen de fracties in de Eerste Kamer hun standpunt hierover kenbaar maken.

Het debat is een vervolg op het debat dat de Kamer in december 2016 voerde over het al dan niet instemmen met de oprichting van het EOM. De Kamer heeft destijds twee tegengesteld luidende moties niet in stemming gebracht, toen bleek dat wegens tegenstand uit andere lidstaten te voorzien was dat in de JBZ-Raad van december geen unanimiteit bereikt zou worden over de oprichting van het EOM. In dit debat heeft de toenmalig minister van V&J toegezegd het eindoordeel van beide Kamers der Staten-Generaal te betrekken bij de definitieve standpuntbepaling over het al dan niet deelnemen van Nederland aan een EOM.

In het voorjaar van 2017 bleek definitief dat de vereiste unanimiteit voor de oprichting van het EOM niet kon worden bereikt. Een groep van 20 lidstaten heeft in juni besloten het EOM alsnog op te richten via de procedure voor versterkte samenwerking. Nederland maakte geen deel uit van deze groep omdat de demissionaire regering van mening was dat het aan een volgend kabinet was, het oordeel van beide Kamers over de eindtekst in acht nemend, om een finale afweging te maken over eventuele deelname van Nederland aan het EOM.

De huidige regering heeft in het regeerakkoord aangegeven in de komende kabinetsperiode een besluit te nemen over het moment waarop Nederland zal toetreden tot het EOM. Per brief van 23 februari 2018 van de minister van J&V wordt dit voornemen bevestigd en wordt de Kamer verzocht op korte termijn haar oordeel te bepalen en haar standpunt bekend te maken. Hierover zal de Kamer op 3 april het debat voeren met de minister van J&V.

Nieuws uit de Kamer

Schriftelijke vragen over het Europese pakket 'Schone mobiliteit'

​19 februari 2018 - De vaste commissie voor Infrastructuur, Waterstaat en Omgeving heeft bij brief van 19 februari 2018 vragen gesteld aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over het Europese pakket 'Schone mobiliteit'. De commissie heeft zich daarbij gefocust op twee voorstellen: een verordeningsvoorstel over toegang tot de internationale markt voor touringcar- en autobusdiensten (E170034) en een voorstel voor een verordening met betrekking tot emissiestandaarden voor lichte voertuigen (E170035).

De fractieleden van D66 hebben onder meer gevraagd naar de visie van de staatssecretaris op de mogelijkheid om ambities met betrekking tot duurzaamheid te verhogen in Europees verband, desnoods met enkele landen als kopgroep. Zij vragen verder naar het voorgestelde bonussysteem voor milieuvriendelijkere auto's. Volgens hen zouden niet plug-inhybride voertuigen moeten worden betrokken bij dit systeem, maar slechts volledig elektrische auto's, omdat deze nog schoner zijn.

De GroenLinks-fractieleden hebben voornamelijk vragen over CO2-reductie. Zij constateren dat lagere reductie-eisen gesteld worden dan de Europese Commissie eerder nodig achtte. De staatssecretaris is gevraagd hier een reactie op te geven. Voorts vragen deze leden hoe alsnog tot een ambitieuzer CO2-reductiedoel te kunnen komen in de EU.

De staatssecretaris is verzocht uiterlijk 16 maart 2018 een reactie te geven op de vragen.

Het pakket 'Schone mobiliteit', bestaande uit een aantal mededelingen en richtlijn- en verordeningsvoorstellen, is door de Europese Commissie op 8 november 2017 gepubliceerd. Het is het tweede mobiliteitspakket dat de Commissie in stelling brengt om de concurrentiekracht op de mobiliteitsmarkt te verstevigen en waarbij tegelijkertijd aandacht aan het milieu wordt besteed. Het eerste pakket, getiteld 'Europa in beweging', werd op 31 mei 2017 gepubliceerd en is ook in schriftelijke behandeling geweest bij de Eerste Kamer.

Interparlementaire conferentie over VN 'Global Compacts' inzake migratie en vluchtelingen

​27 februari 2018 - Op 27 februari 2018 heeft Eerste Kamerlid Wezel (SP) deelgenomen aan de interparlementaire conferentie 'The UN Global Compacts on refugees and migrants and the role of Parliaments' in het Europees Parlement te Brussel.

De conferentie is georganiseerd door de commissie voor Burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (LIBE) van het Europees Parlement. Het doel is om nationale parlementsleden en het Europees Parlement bijeen te brengen om te discussiëren over de inhoud van de 'Global Compacts' van de VN: de 'Global Compact for Refugees' en de 'Global Compact for Migration'. Deze Compacts zijn voortgekomen uit de New York Verklaring, die tijdens de Algemene Vergadering van de VN op 19 september 2017 is aangenomen. Deze Compacts zijn overeenkomsten die door de Algemene Vergadering van de VN nog moeten worden worden aangenomen en stellen richtlijnen op voor lidstaten voor de aanpak van migratiestromen en omgang met vluchtelingen. 

Eind januari 2018 zijn de eerste concepten ('zero drafts') opgesteld voor beide Global Compacts. Deze concepten vormen het vertrekpunt voor een aantal formele consultatierondes, waarbij zowel de lidstaten worden geconsulteerd als bepaalde ngo’s die de VN mogen adviseren. Daarnaast zal er ook overleg zijn met vluchtelingen, academici, experts en de private sector. Uiteindelijk zullen naar verwachting eind 2018 beide Global Compacts door de Algemene Vergadering van de VN worden goedgekeurd.

De LIBE-commissie zag de start van de consultatiefases als het ideale moment om de nationale parlementen van de EU-lidstaten uit te nodigen voor een gedachtewisseling over de Global Compacts. De sessies over de afzonderlijke Compacts werden voorgezeten door LIBE-voorzitter Claude Moraes en Cecilia Wikström, lid van de commissie LIBE. Beide sessies begonnen met een aantal inleidingen van vertegenwoordigers van VN-agentschappen en andere mensen uit het veld. Vervolgens was er uitgebreid gelegenheid voor de nationale parlementsleden om hun standpunten uit te spreken.

Het lid Wezel heeft op 6 maart 2018 aan de commissie I&A/JBZ over deze conferentie een mondelinge terugkoppeling gegeven.

Eerste Kamer ontvangt delegatie Franse Senaat

​6 maart 2018 - De commissie Europese Zaken van de Eerste Kamer heeft dinsdag in de Eerste Kamer een ontmoeting gehad met een delegatie van de Franse Senaat, onder leiding van senator Jean Bizet, Voorzitter van de commissie Europese Zaken van de Franse Senaat. De Franse delegatie bestond verder uit de senatoren Benoit Huré, Simon Sutour en Sylvie Robert. Onderwerpen van gesprek waren onder andere de toekomst van Europa, het Meerjarig Financieel Kader van de Europese Unie en de gevolgen van de Brexit.

Eerst vond een gedachtenwisseling plaats in de Handelingenkamer van de Eerste Kamer. Vanuit de Eerste Kamer namen hieraan deel de leden Bastiaan van Apeldoorn (SP, Voorzitter van de commissie Europese Zaken), Ben Knapen (CDA), Joris Backer (D66), Marjolein Faber-Van de Klashorst (PVV), Herman Schaper (D66), Alexander Rinnooy Kan (D66) en Mart van de Ven (VVD).

Na afloop hadden de Franse senatoren in de plenaire vergaderzaal van de Eerste Kamer een korte ontmoeting met Voorzitter Ankie Broekers-Knol

Regering beantwoordt vragen over ontwerprichtlijn evenwicht tussen werk en privéleven

​6 maart 2018 - De Nederlandse regering is positief over het feit dat de Europese Commissie met de ontwerprichtlijn 'Evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers' COM(2017)253 beoogt de arbeidsparticipatie van vrouwen te verhogen, maar blijft wel twijfels houden over de doeltreffendheid en proportionaliteit van het voorstel. Dit meldt de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in zijn op 14 februari jl. verstuurde beantwoording van vragen van de leden van de SGP-fractie.

Deze leden hebben de regering op 16 januari 2018 per brief verzocht toe te lichten wat de Europese Commissie bedoelt met de 'transnationale aard van het probleem' waarvoor de genoemde ontwerprichtlijn een oplossing zou moeten bieden: waarom zou sprake zijn van een grensoverschrijdend probleem wanneer het aantal betaalde verlofdagen in Nederland zou afwijken van het aantal in een andere lidstaat?

In de brief van 14 februari jl. licht de minister toe dat de Commissie spreekt van een grensoverschrijdend vraagstuk omdat zij vreest dat zonder maatregelen op EU-niveau verschillen tussen lidstaten zullen blijven bestaan wat betreft de duur en voorwaarden van verlofregelingen, met verschillen in de werking van arbeidsmarkten tot gevolg. Ook verwacht de Commissie dat werkgevers en overheden aarzelen om zelf maatregelen te treffen, uit vrees hun eigen ondernemingen te benadelen ten opzichte van ondernemingen in andere lidstaten.

De regering is evenwel van mening dat er rekening gehouden moet worden met verschillen tussen de lidstaten en dat sociaal beleid in de eerste plaats een competentie van de lidstaten is. Nederland zal zich dan ook kritisch blijven opstellen in de onderhandelingen over het voorstel.  

De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft op 6 maart jl. besloten niet in nader schriftelijk overleg te treden naar aanleiding van de beantwoording.

Nieuws uit Europa

Leden Eerste Kamer nemen deel aan Europese Parlementaire Week in Brussel

​20 februari 2018 - De Eerste Kamerleden Van Rij (CDA) en Ester (ChristenUnie) hebben op maandag 19 en dinsdag 20 februari jl. deelgenomen aan de zogenoemde Europese Parlementaire Week (EPW) in het Europees Parlement in Brussel. Zij waren aanwezig op de jaarlijkse interparlementaire conferentie over het Europees Semester en de halfjaarlijkse interparlementaire conferentie inzake stabiliteit, economische coördinatie en bestuur in de Europese Unie.

Tijdens de EPW gingen afgevaardigden van nationale parlementen, het Europees Parlement en de Europese Commissie met elkaar in gesprek over onder meer het Europees semester, het EU-belastingbeleid en de toekomst van de Economische en Monetaire Unie.

De parlementaire week werd afgetrapt met een plenaire sessie waarin werd gesproken over de beleidsprioriteiten van het Europees semester 2018. “Een van de voornaamste prioriteiten van het Bulgaarse voorzitterschap is het verkleinen van de economische en sociale verschillen binnen en tussen lidstaten”, aldus mevrouw Karayancheva, voorzitter van het Bulgaarse Assemblee in haar inleiding.

De aanpak van ongelijkheid in de EU was vervolgens een terugkerend thema tijdens het hieropvolgende openingsdebat. Eurocommissaris Thyssen kondigde aan dat er in de landenspecifieke aanbevelingen (lsa's) 2018 meer aandacht is voor het verband tussen economische groei en sociale aspecten, zoals de aanpak van werkloosheid. De landenverslagen zijn gepubliceerd op 7 maart jl.; Nederland wordt genoemd als een van de landen die economische onevenwichtigheden ondervindt. De hoge private schulden in Nederland en het overschot op de lopende rekening zijn hier debet aan, aldus de Commissie.

Tijdens de conferentie over het Europees Semester hebben de senatoren tevens deelgenomen aan enkele deelsessies, georganiseerd door het Europees Parlement. Zo nam senator Van Rij deel aan een bijeenkomst over de toekomst van het EU-belastingbeleid, waarin door verschillende afgevaardigden werd gepleit voor een effectievere belastingheffing van de digitale economie. Senator Ester was aanwezig bij een deelsessie over het volgende Meerjarig Financieel Kader (MFK). De Europese Commissie zal in mei 2018 een voorstel voor deze volgende meerjarenbegroting doen.  

Tijdens de tweede dag van de Europese Parlementaire Week was er in het bijzonder aandacht voor de recente voorstellen van de Europese Commissie voor de verdieping van de Economische en Monetaire Unie. De aanwezigen spraken onder meer over welke rol de nationale parlementen zouden moeten spelen in de controle op een eventueel Europees Monetair Fonds (EMF): in hoeverre zou een EMF de democratische legitimiteit in de EU kunnen vergroten? Daar kwam ook de vraag aan de orde of hiervoor het intergouvernementele raamwerk van het huidige Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) zou moeten worden losgelaten. De plannen voor de toekomst van de EMU zullen de komende maanden in EU-verband nader worden besproken.

Colofon

Via deze link kunt u zich vrijblijvend aanmelden als lezer van EUpdate.

Deze nieuwsbrief biedt actuele informatie in het kader van de parlementaire controle van de Eerste Kamer op het Europese beleids- en wetgevingsproces. Tevens geeft deze nieuwsbrief voor belangstellenden inzicht in de wijze waarop de Eerste Kamer haar controlerende taken uitvoert en informatie over de voortgang op actuele beleidsterreinen.

Via elektronische links biedt de nieuwsbrief direct toegang tot openbare documenten en dossiers.

De EUpdate verschijnt driewekelijks.

De nieuwsbrief wordt samengesteld door de ambtelijke staf van de Eerste Kamer met medewerking van de Permanent Vertegenwoordiger van de Staten-Generaal in Brussel.

Aan de informatie in deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend.
Vragen en suggesties over de inhoud kunt u mailen aan de redactie.