nieuwsbrief EUpdate nr. 5 - 2017 - 2018

Inhoud

Uitgelicht... Nieuws uit de Kamer Nieuws uit Europa Signalering

Uitgelicht...

Eerste Kamer organiseert deskundigenbijeenkomst over toekomst van de EMU

​25 januari 2018 - De vaste commissies voor Financiën en voor Europese Zaken houden op dinsdag 13 februari 2018 een deskundigenbijeenkomst over de toekomst van de Economische en Monetaire Unie (EMU).  Aan deze bijeenkomst zullen onder meer de Adviesraad voor Internationale Vraagstukken (AIV), wetenschappers en deskundigen uit de financiële sector en vanuit het banken- en financieel toezicht deelnemen.

De tijdens deze bijeenkomst te bespreken thema's zijn:

  • De economische, monetaire en begrotingsunie: economische beleidscoördinatie, begrotingsdiscipline en instrumenten stabilisatie.
  • Bestuur van de economische en monetaire unie: effectiviteit, institutioneel kader, democratische verantwoording
  • Voltooiing van de financiële unie: bankenunie en kapitaalmarktunie

Na de bijdragen van de deskundigen zal er per thema een discussie volgen met de aanwezige senatoren.

De aanleiding voor deze deskundigenbijeenkomst is de brede discussie over de toekomst van de EMU, die momenteel op Europees en op nationaal niveau wordt gevoerd. De Europese Commissie leverde in mei 2017 een nieuwe bijdrage aan dit debat met de publicatie van de discussienota over de verdieping van de Economische en Monetaire Unie, die in december 2017 heeft geresulteerd in enkele concrete voorstellen. Zo stelt de Europese Commissie in Ontweropverordening COM(2017)827 voor om het ESM om te vormen tot een Europees Monetair Fonds (EMF).

Onderdeel van het debat over de toekomst van de EMU zijn ook de voltooiiing van de bankenunie en de kapitaalmarktunie. Tegen de achtergrond van deze dynamiek beogen de leden van de betrokken commissies meer inzicht te verkrijgen in de recente publicaties van de Europese Commissie en in de verschillende visies op de toekomst van de muntunie en financiële unie in den brede.

De bijeenkomst zal - onder voorbehoud dat deze in de plenaire zaal kan plaatsvinden - openbaar zijn. Na 30 januari zal ook het volledige programma, inclusief de deskundigen, bekend worden.

Nieuws uit de Kamer

Vragen over Commissiemededeling "Groei en cohesie stimuleren in grensregio's van de EU"

​19 december 2017 - In de Commissiemededeling "Groei en cohesie stimuleren in grensregio's van de EU" stelt de Europese Commissie naast lopende maatregelen een aantal nieuwe acties voor om het potentieel van grensregio's beter te ontwikkelen en waar mogelijk groei te realiseren. 

Op 12 en 19 december 2018 heeft de commissie voor Europese Zaken deze Mededeling en de bijbehorende BNC-fiche besproken en heeft zij besloten hierover in schriftelijk overleg te treden met de regering. De leden van de PvdA-fractie hebben inbreng geleverd voor vragen. De leden van de CDA-fractie en van de GroenLinks-fractie hebben zich hierbij aangesloten. 

De leden vragen onder andere hoe de regering voornemens is de governance te gaan regelen nu het Actieteam Grensoverschrijdende Economie en Arbeid wordt opgeheven en het toch noodzakelijk is om de doelstellingen en voorgenomen acties te monitoren en waar nodig bij te sturen. Ook vragen zij naar de inzet van de Nederlandse regering om oplossingsgericht in overleg te gaan met de regeringen van de buurlanden. Tot slot worden ook vragen gesteld over het door de Europese Commissie op te richten 'Border Focal Point' en het hanteren van een zogenaamde 'grenstoets'.   

De brief is verzonden op 28 december 2017.

Voortgang aanpassing Richtlijn energieprestatie van gebouwen

​19 januari 2018 - De commissies voor Economische Zaken en Klimaat/Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en voor Binnenlandse Zaken en de Hoge Colleges van Staat/Algemene Zaken en Huis van de Koning hebben de regering bij brief verzocht om de Eerste Kamer te informeren over het politieke akkoord dat op 19 december vorig jaar op Europees niveau is bereikt over het voorstel tot aanpassing van de Richtlijn energieprestatie van gebouwen uit 2010.

Het voorstel heeft als voornaamste doel de kosteneffectieve renovatie van bestaande gebouwen te versnellen. Beide Kamers hadden subsidiariteitsbezwaren tegen het voorstel en hebben daarom een jaar geleden een zogenaamd gemotiveerd advies naar de Europese instellingen verstuurd.

Omdat er geen andere nationale parlementen met subsidiariteitsbezwaren waren, werd de drempel voor een 'gele kaart' niet gehaald. De onderhandelingen zijn daarop voortgezet, met als resultaat eind vorig jaar een politiek akkoord. De genoemde commissies hebben de regering tevens gevraagd een kabinetsappreciatie van het bereikte akkoord te geven.

Inzet Eerste Kamer voor meer openbaarheid Europees wetgevingsproces

​22 januari 2018 - De Eerste Kamer heeft recent weer aandacht gevraagd voor transparantie in het Europees wetgevingsproces. De Senaat is hier al lang mee bezig. 

De commissie voor Europese Zaken heeft het onderwerp betrokken bij de bespreking van het ontwerp-initiatiefrapport van Paulo Rangel (MEP, EVP) over de implementatie van de Verdragsbepalingen over de rol van nationale parlementen in de Unie. In een commissiebrief, d.d. 28 december 2017, wordt initiatiefnemer Rangel verzocht om te overwegen in het rapport nog expliciet aandacht te besteden aan het belang van transparantie in het Europese wetgevingsproces en aan de openbare toegang tot documenten die deel uitmaken van het wetgevingsproces. 

Op 5 oktober 2017 is de Europese Ombudsman, mevrouw Emily O'Reilly, een openbare raadpleging gestart over de openbaarheid van Raadsdocumenten. De commissies EUZA en I&A/JBZ hebben in reactie op deze raadpleging de Ombudsman geïnformeerd over de briefwisseling over deze onderwerpen met de Nederlandse regering, met name sinds 2014.

De briefwisseling gaat in het bijzonder over de gevolgen van het arrest Access Info Europe (zaak C-280/11P) voor de openbaarmaking van Raadsdocumenten en de evaluatie van de werkwijze in de Raad naar aanleiding van het arrest, over het beleid van de Raad ten aanzien van de Limité-markering bij wetgevingsdocumenten, over het verzoek aan de Nederlandse regering om meer transparantie te betrachten in de Raad en over de toegang van (externe) experts tot Limité-Raadsdocumenten. Een commissiebrief hierover is op 29 december 2017 aangeboden aan de Europese Ombudsman. 

De voorzitters van de commissie voor Europese Zaken van de Eerste en Tweede Kamer, Bastiaan van Apeldoorn (SP) en Malik Azmani (VVD), hebben en marge van de Voorzittersbijeenkomst van COSAC op 22 januari 2018 te Sofia een brief overhandigd aan Eurocommissaris Timmermans, waarin maatregelen staan opgesomd om de transparantie van besluitvorming in de Europese instellingen, met name in de Raad, te verbeteren. De brief, die wordt ondersteund door 26 Kamers van de nationale parlementen in de EU, is in december reeds verspreid onder alle Europese instellingen.

De Nederlandse delegatie beoogt reacties van de Europese instellingen op de aangeboden brief nader te bespreken bij de gelegenheid van de plenaire COSAC te Sofia in juni. 

Schriftelijk overleg over subsidiariteitsbezwaar Richtlijn evenwicht tussen werk en privéleven

​25 januari 2018 - De Europese Commissie heeft op 6 november 2017 gereageerd op de brief van de Eerste Kamer van 27 juni 2017 met het negatieve subsidiarteitsoordeel over het voorstel voor een Richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers (COM(2017)253). 

Deze brief - waarin de Commissie toelicht dat de modernisering van het bestaande wettelijke kader alleen kan worden bereikt door maatregelen op het niveau van de Europese Unie - vormde voor de leden van de SGP-fractie aanleiding om op 16 januari 2018 in schriftelijk overleg te treden met de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

De vragen van de leden van de SGP-fractie hebben onder meer betrekking op de afbakening van de bevoegdheden van de EU en die van de nationale lidstaten in relatie tot de sociale pijler van Europa, die erop is gericht de rechten op het gebied van werkgelegenheid en sociale zaken op nationaal niveau te versterken en deze op Europees niveau meer met elkaar in lijn te brengen. De leden vragen in de brief aan de regering opheldering over wat de Commissie bedoelt met de "transnationale aard van het probleem" waarvoor de richtlijn een oplossing zou kunnen bieden: waarom zou sprake zijn van een grensoverschrijdend probleem wanneer het aantal betaalde verlofdagen in Nederland zou afwijken van bijvoorbeeld het aantal betaalde verlofdagen in Slowakije?

Daarnaast plaatsen de leden van de SGP-fractie kanttekeningen bij de rechtsbasis waarnaar de Commissie in haar reactie verwijst, namelijk artikel 153, lid 1, onder i van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. De leden beoordelen deze rechtsbasis als "dermate vaag", waardoor het lastig is om de bevoegdheden van de lidstaten adequaat af te bakenen en te beschermen. Zij vragen daarom welke inspanningen de minister in het kader van het Europese debat over de sociale pijler pleegt om tot een duidelijker bescherming van de bevoegdheden van de lidstaten te komen.

Nieuws uit Europa

Voorzittersbijeenkomst COSAC te Bulgarije

​22 januari 2018 - Op 22 januari 2018 vergaderden in Sofia, Bulgarije, de voorzitters van de commissies voor Europese Zaken van de nationale parlementen en afgevaardigden van het Europees Parlement.
 
De vergadering stond onder Bulgaars Voorzitterschap. Een delegatie van beide Kamers der Staten-Generaal was vertegenwoordigd. Vanuit de Eerste Kamer nam commissievoorzitter Van Apeldoorn (SP) deel. De bijeenkomst heeft als doel de voorbereidingen te treffen voor het programma van de plenaire COSAC-conferentie die is voorzien voor 17-19 juni 2018.
 
In vervolg op het debat tijdens de plenaire LVIII COSAC was een deel van de discussie gewijd aan de samenstelling van de Timmermans Task Force over subsidiairiteit - met name het besluit van het Europees Parlement om niet deel te nemen -, en de op te richten COSAC-werkgroep die de Task Force zal volgen. 
 
Naast de bespreking van procedurele aspecten stond ook een aantal inhoudelijke debatten centraal. Deze betroffen de Bulgaarse prioriteiten tijdens het Voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie voor het komende halfjaar, de Toekomst van Europa en macro-regionale strategiën.  

Nederland in 2019 van 26 naar 29 zetels in het EP?

​23 januari 2018 - Dinsdag 23 januari heeft de commissie constitutionele zaken (AFCO) in het Europees Parlement het rapport over de samenstelling van het EP met 20 stemmen vóór en vier stemmen tegen aangenomen. De stemming ging onder andere over de politiek gevoelige transnationale kieslijsten.

Na vertrek van het Verenigd Koninkrijk wordt het aantal zetels in het Europees Parlement teruggebracht van 751 naar 705, als het aan de commissie constitutionele zaken ligt. Als het aan de AFCO ligt, worden 26 van de 73 zetels die het VK achterlaat, toebedeeld aan landen die nu ondervertegenwoordigd zijn in het EP op basis van demografische ontwikkelingen. Dit zou voor Nederland betekenen dat het drie zetels extra krijgt.

De leden van de commissie waren verdeeld over het voorstel om transnationale kieslijsten in te voeren. Een aantal van de zetels die de Britten achterlaten, zou hiervoor beschikbaar kunnen worden gesteld. Co-rapporteur Pereira (S&D, Portugal) sprak van een belangrijke dag voor de Europese democratie. Verschillende commissieleden van de EVP, de Groenen en de ECR staan kritisch tegenover het voorstel. Volgens Rangel (EVP, Portugal) vergroot het de kloof tussen Europese vertegenwoordigers en burgers.

De plenaire vergadering van het EP zal in februari debatteren over het voorstel, waarna het in stemming wordt gebracht.

Signalering

Nieuwe Europese voorstellen

​25 januari 2018 - De Eerste Kamer maakt voor haar Europese werkzaamheden wekelijks een overzicht van recent gepresenteerde Europese voorstellen. Dit overzicht bevat links naar de meest recente overzichten, verdeeld naar directoraat-generaal én naar de commissie in de Eerste Kamer die erover gaat.

De betreffende commissie besluit of een Europees voorstel nader wordt bestudeerd. Besluit een commissie een Europees voorstel inhoudelijk te behandelen, dan wordt op de Europapoort - de Europese website van de Eerste Kamer - een apart dossier aangemaakt.

Heeft u als lezer van deze EUpdate commentaar op een Europees voorstel?
Maak dan gebruik van het contactformulier op de commissiepagina's van de Europapoort.

Colofon

Via deze link kunt u zich vrijblijvend aanmelden als lezer van EUpdate.

Deze nieuwsbrief biedt actuele informatie in het kader van de parlementaire controle van de Eerste Kamer op het Europese beleids- en wetgevingsproces. Tevens geeft deze nieuwsbrief voor belangstellenden inzicht in de wijze waarop de Eerste Kamer haar controlerende taken uitvoert en informatie over de voortgang op actuele beleidsterreinen.

Via elektronische links biedt de nieuwsbrief direct toegang tot openbare documenten en dossiers.

De EUpdate verschijnt driewekelijks.

De nieuwsbrief wordt samengesteld door de ambtelijke staf van de Eerste Kamer.

Aan de informatie in deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend.
Vragen en suggesties over de inhoud kunt u mailen aan de redactie.