nieuwsbrief EUpdate nr. 9 - 2013 - 2014

Inhoud

Uitgelicht... Nieuws uit de Kamer Signalering

Uitgelicht...

Europese Commissie reageert op subsidiariteitsbezwaren inzake Europees Openbaar Ministerie

​27 maart 2014 - De afgelopen maanden heeft de EUpdate meermalen aandacht besteed aan de ontwikkelingen rondom het voorstel voor een verordening tot oprichting van een Europees Openbaar Ministerie (EOM). Zo werd in de editie van 17 oktober 2013 gemeld dat een meerderheid van de Eerste Kamer had geoordeeld dat de conceptverordening in strijd was met het beginsel van subsidiariteit en dat een brief met subsidiariteitsbezwaren naar de Europese Commissie was verzonden. Op 7 november, volgde het bericht dat, nu meer dan een kwart van de nationale parlementen, waaronder naast de Eerste Kamer ook de Tweede Kamer, een subsidiariteitsbezwaar had ingediend, de drempel voor een gele-kaart-procedure was behaald. Dat de heroverweging waartoe de Commissie vervolgens verplicht was, evenwel niet zou leiden tot een wijziging of intrekking van het voorstel, kon tegen het einde van die maand aan de berichtgeving worden toegevoegd.

Tijdens de JBZ-Raad op 3-4 maart 2014 heeft de Commissie het eerder ingenomen standpunt bevestigd: zij is niet voornemens een alternatief voorstel te presenteren. Bij monde van vice-president Reding liet de Commissie weten de onderhandelingen te willen vervolgen op basis van het oorspronkelijke voorstel, dat - zoals gebruikelijk - zal worden geamendeerd op basis van de besprekingen in de Raad. Daarbij zullen de bezwaren van de nationale parlementen kunnen worden betrokken, aldus Reding.

Bij brief van 13 maart 2014 aan de Voorzitter van de Eerste Kamer volgde de inhoudelijke reactie op de naar voren gebrachte subsidiariteitsbezwaren. Zo laat de Commissie ten aanzien van het argument dat het strafrecht primair een nationale bevoegdheid is en dat opsporing en vervolging derhalve primair een taken zijn van de nationale autoriteiten, weten dat het voorgestelde gedecentraliseerde en geïntegreerde model gebaseerd is op de eerbiediging van de nationale rechtstradities en rechtsstelsels van de lidstaten. De Commissie is bijgevolg van mening dat met haar voorstel een redelijk evenwicht is gevonden tussen enerzijds de doelstelling om de financiële belangen van de Unie door de oprichting van een EOM efficiënter te beschermen en anderzijds de mogelijke impact daarvan op nationale jurisdicties.

De bal ligt nu weer bij (de Kamers van) de nationale parlementen, waaronder de Eerste Kamer. De commissies I&A/JBZ en V&J die het EOM-dossier in behandeling hebben, hebben in een gezamenlijke vergadering van 25 maart 2014 de brief van de Europese Commissie besproken. De leden van de fractie van de SP hebben toen aangegeven op deze brief te willen reageren. De commissies hebben daarop besloten een inbrengvergadering te plannen na het op 1 april 2014 voorziene gesprek met de heer Van der Steur, Tweede Kamer-rapporteur voor het EOM.

Daarnaast is ook de regering aan zet: de commissies I&A/JBZ en V&J wachten nog op beantwoording door de regering van een aantal inhoudelijke vragen over de ontwerpverordening die zij haar bij brief van 17 december 2013 hebben gesteld.

EU-Rusland en Oostelijk Partnerschap

​31 maart 2014 - Een delegatie van acht Eerste Kamerleden uit de vaste commissies EUZA en BDO zal op 30 en 31 maart 2014 een werkbezoek brengen aan Brussel, mede ter voorbereiding op de Algemene Europese Beschouwingen op 15 april 2014. Het werkbezoek heeft als onderwerpen de relatie tussen de EU en de Russische Federatie en het Oostelijk Partnerschap.

De delegatie zal op zondagnamiddag worden ontvangen door de Nederlandse Permanent Vertegenwoordiger bij de EU, de heer De Gooijer. Op maandag zal de delegatie achtereenvolgens gesprekken voeren met de Eurocomissarissen De Gucht (Handel), Füle (Uitbreiding en Europees Nabuurschap) en Oettinger (Energie). Ook staat in de ochtend een gesprek gepland met de plaatsvervangend Permanent Vertegenwoordiger van Rusland bij de EU, de heer Kopyrkin. 

Daarnaast spreekt de delegatie met de heer Wiegand, hoofd van de European External Action Service-afdeling belast met de relaties met Rusland en het Oostelijk Partnerschap. De commissie voor Buitenlandse Zaken van het Europees Parlement, onder voorzitterschap van de heer Elmar Brok, zal de delegatie op maandagmiddag ontvangen in het Europees Parlement tijdens haar reguliere zitting. Tot slot wisselt de delegatie tijdens het werkbezoek van gedachten met onderzoekers van het Centre for European Policy Studies.  

Nieuws uit de Kamer

Reactie op vragen Europese mededeling inzake Vrij verkeer van personen

​11 maart 2014 - De commissie SZW heeft op 11 maart 2014 kennisgenomen van de antwoorden van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie op vragen van de fractie van GroenLinks naar aanleiding van de mededeling van de Europese Commissie over het vrij verkeer van personen.

De regering schrijft in haar brief van 5 maart 2014 dat uit onderzoek blijkt dat migrerende EU-burgers duidelijk minder van publieke voorzieningen gebruikmaken dan de eigen burgers. Echter, gezien de recente toename van het beroep van Unieburgers op sociale zekerheid is het de bedoeling dat gemeenten verplicht gaan worden om de bijstandsaanvraag in specifieke gevallen, d.w.z. bij twijfel of het verblijfsrecht bij een beroep van de EU-burger op sociale bijstand in stand kan blijven, vooraf ter beoordeling aan de IND te melden.

Het beëindigen van het rechtmatig verblijf wordt ingezet bij fraude, overlast of criminaliteit. De effectiviteit van dit instrument wordt echter beperkt omdat de EU-burger het recht behoudt om na kort verblijf buiten Nederland direct terug te keren. Een verbod op terugkeer is alleen mogelijk indien de verblijfsbeëindiging gepaard gaat met een ongewenstverklaring (bijvoorbeeld bij een zwaar misdrijf). De motie-Oskam roept de regering op initiatieven te ontwikkelen tot aanpassing van de Europese regelgeving, teneinde te kunnen komen tot meer ongewenstverklaringen van EU-onderdanen. Hoewel de regering deze motie steunt, vergen ruimere bevoegdheden om fraude en misbruik effectief te bestrijden, aanpassing van de richtlijn vrij verkeer (2004/38), aangezien de maatregelen resulteren in een beperking van het recht op vrij verkeer. Op korte termijn is een dergelijke aanpassing van de richtlijn vrij verkeer, gezien het huidige krachtenveld, echter niet haalbaar.

Voorts is de regering voorstander van een krachtige aanpak van de uitbuiting van arbeidsmigranten en verstoring van het eerlijke speelveld op arbeidsvoorwaarden, zowel in nationaal beleid (bijvoorbeeld door de aanpak van schijnconstructies) als door bilaterale afspraken (zoals de samenwerkingsakkoorden met Roemenië, Bulgarije, Polen en Kroatië over gegevensuitwisseling bij de bestrijding van fraude en uitbuiting). Daarnaast zet de regering zich in om op het niveau van de Europese Unie tot een effectieve aanpak van grensoverschrijdende uitbuiting en schijnconstructies te komen.

Kroatië wil Europese waarden uitdragen in Zuid-Oost Europa

​12 maart 2014 - Op 10 en 11 maart heeft de Voorzitter van Hrvatski Sabor, het parlement van de Republiek Kroatië, Josip Leko, een officieel bezoek gebracht aan de Staten-Generaal. De Voorzitter van de Eerste Kamer, Ankie Broekers-Knol, en de Voorzitter van de Tweede Kamer, Anouchka van Miltenburg, ontvingen de heer Leko op 10 maart in het gebouw van de Eerste Kamer. Eerder die dag was er een ontmoeting met minister-president Rutte. Van de Kroatische delegatie maakten verder onder meer deel uit de parlementsleden Daniel Mondekar, voorzitter van de commissie voor Europese Zaken, Jasen Mesić, ondervoorzitter van de commissie Onderwijs, Wetenschap en Cultuur, tevens oud-minister van Cultuur, en Josip Salapić, alsmede de secretaris-generaal van het Kroatische parlement, Slaven Hojski. De delegatie werd begeleid door de ambassadeur van Kroatië in Nederland Vesela Mrden Korać.

In haar welkomsttoespraak onderstreepte Voorzitter Broekers-Knol de intensieve dialoog die in de aanloop naar het lidmaatschap van Kroatië van de Europese Unie ook op parlementaire niveau tussen Kroatië en Nederland heeft plaatsgevonden. “Throughout the whole process, the Dutch were critical but have always strived to maintain a strict and fair approach. We have always greatly appreciated your openness and your willingness to take on suggestions. And we are so very pleased that the intensive dialogue has lead us to what we are now: fellow EU members and partners”, aldus Broekers-Knol.

De heer Leko dankte Nederland voor de steun die was verleend op de weg naar het lidmaatschap van Kroatië van de EU. Hij benadrukte dat Kroatië de waarden van democratie en rechtsstaat die in de Europese Unie gedeeld worden, volledig in haar eigen politieke systeem heeft opgenomen en deze in Europa, in het bijzonder ook Zuid-Oost Europa, ten volle uitdraagt. Voorzitter Leko onderstreepte ook de belangrijke economische betrekkingen tussen Kroatië en Nederland. Het Nederlandse bedrijfsleven is een grote investeerder in Kroatië. In de Tweede KamerKamer kregen de gasten een diner aangeboden van voorzitter Van Miltenburg.

Op 11 maart ontvingen de commissies Europese Zaken (EUZA) en Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking (BDO) van de Eerste Kamer de Kroatische delegatie. Er is gesproken over de recente toetreding van Kroatië tot de EU en de uitdagingen waar een nieuwe lidstaat voor staat. Voorts kwamen de verhouding tussen de regering, het nationale en het Europese Parlement aan de orde. Er werd onder andere van gedachten gewisseld over de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel, het werkprogramma van de Europese Commissie en de implementatie van het Europees semester in de procedures van nationale parlementen. Kroatië wil als relatief nieuw EU-lid leren van Nederlandse ervaringen. Ook het EU buitenlandbeleid en de Kroatische regio zijn kort aangestipt. Deze bijeenkomst bevestigde opnieuw de goede relatie tussen beide landen. Na afloop woonde de Kroatische delegatie de opening bij van de plenaire vergadering van de Eerste Kamer, die die dag debatteerde over de democratische rechtsstaat. Parlementsvoorzitter Leko werd daarbij welkom geheten door Kamervoorzitter Broekers-Knol. Vervolgens sprak de delegatie in de Tweede Kamer met leden van de commissie Europese Zaken en werd zij in de plenaire vergadering van de Tweede Kamer verwelkomd door Voorzitter Van Miltenburg. De delegatie bracht verder onder meer een bezoek aan Amsterdam en Aalsmeer.

Interparlementaire bijeenkomst Athene over Blauwe groei

​16 maart 2014 - In het kader van het Griekse voorzitterschap van de EU vond op 16 en 17 maart 2014 in Athene een Interparlementaire bijeenkomst plaats van de voorzitters van de commissies voor Economische Zaken en voor Infrastructuur van de parlementen van de EU-Lidstaten. Namens de Eerste Kamer heeft de vicevoorzitter van de commissie EZ, Janny Vlietstra, deelgenomen aan deze conferentie.

Op de agenda van de bijeenkomst stond een drietal onderwerpen: blauwe groei (dat wil zeggen groei van de maritieme sector door kusttoerisme, aquacultuur, havens etc.), het Europees transportbeleid en de toengang tot financiering voor het midden- en kleinbedrijf. Mevrouw Vlietstra benadrukte in haar bijdrage het belang van een goede balans tussen blauwe groei en duurzaam natuur- en landschapsbeheer. Het verslag van de bijeenkomst kunt u hier vinden.

Gezamenlijke commissievergadering in Brussel in teken van toekomstig JBZ-beleid

​19 maart 2014 - De commissies I&A/JBZ en V&J zijn op dinsdag 25 maart 2014 ambtelijk geïnformeerd over het verloop van de gezamenlijke commissievergadering (JCM) die op 19 maart 2014 plaatsvond in Brussel. De bijeenkomst, georganiseerd door de LIBE-commissie van het Europees Parlement en de commissie voor Openbare administratie, Publieke orde en Justitie van het Griekse parlement, was een vervolgbijeenkomst op de voorzittersconferentie voor de commissies die JBZ-aangelegenheden behandelen (16-17 februari 2014 te Athene). Deze bijeenkomst had als bijzondere doelstelling het definiëren van de parlementaire prioriteiten voor het toekomstige JBZ-meerjarenbeleidskader, dat naar verwachting in juni 2014 door de Europese Raad zal worden vastgesteld.

Tijdens de JCM is onder meer gesproken over de volgende onderwerpen:
- de totstandkoming van de nieuwe Europol-verordening;
- de toekomst van het Europees Migratiebeleid;
- een presentatie door de Eurocommissarissen Reding en Malmström van de twee Commissiemededelingen over het toekomstige JBZ-meerjarenbeleidskader; 
- gegevensbescherming en de bescherming van burgers tegen de controle van dataverkeer;
- en de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie.  

Commissie EUZA spreekt met rapporteur democratische legitimiteit Tweede Kamer

​25 maart 2014 - De vaste commissie voor Europese Zaken heeft op 25 maart gesproken met het Tweede Kamerlid René Leegte (VVD), die door de Tweede Kamer is benoemd tot rapporteur democratische legitimiteit in de EU. Tijdens de bijeenkomst heeft de heer Leegte een position paper van de Tweede Kamer over de democratische legitimiteit in de EU en de rol van nationale parlementen toegelicht. Er is van gedachten gewisseld over de verschillende voorstellen uit het voorstel, waaronder over het gebruik van het instrumentarium van de Kamers op het gebied van Europa. Ook is gesproken over de ervaringen met instrument rapporteur binnen de Kamer.

Mondeling overleg over de oprichting van een Europese bankenunie

​25 maart 2014 - De commissie Financiën heeft op 25 maart jl. een mondeling overleg gevoerd met de minister van Financiën over de oprichting van een Europese bankenunie. Centraal tijdens het overleg stond het recent bereikte akkoord over het Single Resolution Mechanism (SRM), dat een belangrijke plaats inneemt in de vormgeving van de bankenunie. De minister is door de leden van de commissie onder meer bevraagd over het tijdpad voor het volledig operationeel worden van de bankenunie, de institutionele verhoudingen tussen de autoriteiten binnen het SRM enerzijds en de Europese Commissie en de Raad anderzijds. Ook zijn vragen gesteld over het toezichtraamwerk binnen de bankenunie. Een verslag van het overleg zal verschijnen als Kamerstuk.

Gezamenlijke brief Eerste en Tweede Kamer over reglement interparlementaire conferentie over Economisch en Financieel Bestuur

​25 maart 2014 - De Interparlementaire EU-Conferentie over Economisch en Financieel Bestuur (de zogenaamde Artikel 13-conferentie uit het Stabiliteitsverdrag), die in oktober 2013 haar constituerende vergadering hield, beschikt op dit moment nog niet over een reglement van orde voor haar bijeenkomsten. Het vorige, Litouwse, EU-Voorzitterschap had een conceptreglement opgesteld maar dat kon op de eerste vergadering nog niet op instemming van alle delegaties rekenen. Het huidige Griekse Voorzitterschap heeft deze taak daarom verder ter hand genomen en wijzingen op het oorspronkelijke voorstel voorgesteld.

Deze voorstellen vormden voor de Eerste en Tweede Kamer aanleiding hun zienswijze kenbaar te maken op het reglement van orde van de nieuw conferentie. In een brief onderstrepen de commissies voor Financiën en Economische Zaken van de Eerste Kamer en de commissie voor Financiën van de Tweede Kamer dat daarbij zo dicht mogelijk aangesloten moet worden bij het Stabiliteitsverdrag. Zij deden daarom onder meer suggesties over de naamgeving van de conferentie, de omschrijving van haar doelstellingen en de delegatiegrootte. De commissies voor Financiën en voor Economische Zaken van de Eerste Kamer hebben op 25 maart ingestemd met verzending van de bief; de commissie van Financiën van de Tweede Kamer heeft op 26 maart haar goedkeuring gegeven.

Signalering

Nieuwe Europese voorstellen

​27 maart 2014 - Voor de Europese werkzaamheden van de Eerste Kamer wordt wekelijks een overzicht samengesteld van recent gepresenteerde Europese voorstellen. U treft hierbij links aan naar de meest recente overzichten, verdeeld naar Directoraat-Generaal én naar de beleidsverantwoordelijke commissie in de Eerste Kamer. Wil de Kamer een voorstel nader bestuderen, dan wordt het in de beleidsverantwoordelijke commissie aan de orde gesteld. Besluit een commissie een Europees voorstel inhoudelijk te behandelen, dan wordt op de Europapoort de Europese website van de Eerste Kamer - een apart dossier aangemaakt.

Heeft u als lezer van deze EUpdate commentaar op een Europees voorstel, maak dan gebruik van het contactformulier op de commissiepagina's van de Europapoort.

Vooruitblik deelname aan interparlementaire EU-conferentie GBVB/GVDB

​3 april 2014 - Op 3 en 4 april aanstaande vindt in Athene de interparlementaire EU conferentie inzake het Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid (GBVB) en het Gemeenschappelijk Buitenlands- en Defensiebeleid (GVDB) plaats. Een delegatie Eerste Kamerleden (Van Kappen en Vliegenthart) en Tweede Kamerleden (Eijsink en Vuijk) neemt hieraan deel. Onderwerpen op de agenda zijn veiligheidsuitdagingen ten zuiden en ten oosten van het grondgebied van de lidstaten van de EU, prioriteiten van het GBVB/GVDB en de situatie in Oekraïne en de conclusies van de Europese Raad van december 2013. Daarnaast spreekt de Nederlandse parlementaire delegatie in een workshop over de inzet van militaire middelen binnen het GBVB/GVDB raamwerk (de EU Battlegroups) en nationale parlementaire procedures.

Vooruitblik 'Conference of Speakers of the European Union Parliaments'

​6 april 2014 - Van 6 tot 8 april 2014 vindt de jaarlijkse Conference of Speakers of the European Union Parliaments plaats in Vilnius. Hier nemen de Voorzitter en de Griffier van de Eerste Kamer, evenals de Voorzitter en Griffier van de Tweede Kamer, aan deel. Onderwerpen waarover zal worden gesproken zijn de rol van parlementen bij de economische en financiële crisis, het Verdrag van Lissabon en de subsidiariteitstoets in parlementen, interparlementaire samenwerking met de landen van het Oostelijk partnerschap en interparlementaire samenwerking op het gebied van vrijheid, veiligheid en justitie. Een verslag van deze bijeenkomst wordt in de volgende EUpdate gepubliceerd.

Colofon

Via deze link kunt u zich vrijblijvend aanmelden als lezer van EUpdate.

Deze nieuwsbrief biedt actuele informatie in het kader van de parlementaire controle van de Eerste Kamer op het Europese beleids- en wetgevingsproces. Tevens geeft deze nieuwsbrief voor belangstellenden inzicht in de wijze waarop de Eerste Kamer haar controlerende taken uitvoert en informatie over de voortgang op actuele beleidsterreinen.

Via elektronische links biedt de nieuwsbrief direct toegang tot openbare documenten en dossiers.

De EUpdate verschijnt driewekelijks.

De nieuwsbrief wordt samengesteld door de ambtelijke staf van de Eerste Kamer met medewerking van de Permanent Vertegenwoordiger van de Staten-Generaal in Brussel.

Aan de informatie in deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend.
Vragen en suggesties over de inhoud kunt u mailen aan de redactie.