nieuwsbrief EUpdate nr. 8 - 2013 - 2014

Inhoud

Uitgelicht... Nieuws uit de Kamer Nieuws uit Europa Signalering

Uitgelicht...

Ontwikkelingen in het Europese klimaat- en energiebeleid 2020-2030

​26 februari 2014 - De Europese Commissie heeft inzake het beleidskader voor klimaat en energie in de periode 2020-2030 een mededeling gedaan richting de lidstaten van de Europese Unie. De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu heeft door middel van een brief aan de Eerste Kamer op 7 februari de kabinetsreactie hierop kenbaar gemaakt aan de leden van de vaste commissie voor Infrastructuur, Milieu en Ruimtelijke Ordening (IMRO).

De regering verwelkomt de mededeling van de commissie. De regering onderschrijft dat het CO2-emissiereductiedoel de hoeksteen is van het klimaat- en energiebeleid van de EU. De Nederlandse positie is dat de EU in 2030 ten minste 40% moet reduceren om op koers te blijven voor de lange termijndoelstelling van 80-95% CO2 reductie in 2050. Ook benadrukt de regering het belang van het vervolmaken van de interne energiemarkt en de concurrentiepositie van de internationaal concurrerende (energie-intensieve) industrie. Nederland acht, conform de afspraken uit het Energieakkoord, een structurele versterking van het Europese emissiehandelssysteem (ETS) nodig. Daarbij mag het level playing field van de internationaal concurrerende industrie niet in gevaar komen. Het onlangs aangenomen voorstel tot backloading is een eerste stap naar versterking van het ETS aldus de regering.

De brief van de staatssecretaris gaf de leden van de fracties van de PvdA, SP, D66 en GroenLinks aanleiding tot het stellen van diverse vragen aan de staatssecretaris. De vragen van de fracties zijn zeer divers en omvatten veel verschillende aspecten. Om de lezer een indruk te geven van de gestelde vragen volgt bij deze een greep uit de brief:   

- De leden van de PvdA-fractie vragen zich onder andere af of de verlaging van de plafonds voor emissierechten er voldoende voor zal zorgen dat het ETS-systeem daadwerkelijk bijdraag aan een marktwerking die resulteert in energiebesparing.
- De leden van de SP-fractie zijn onder meer benieuwd naar de gevolgen van de stijgende prijsverschillen tussen lidstaten en de borging van het level playing field binnen de EU.
- De leden van de D66-fractie vragen onder andere aan de regering om de ambitie betreffende CO2 reductie op te schroeven eventueel via een verdeling tussen ETS-sectoren en non-ETS-sectoren.
- Tot slot vragen de leden van de GroenLinks-fractie waarom de regering een initiatief van de European Alliance To Save Energy (met verschillende Nederlandse bedrijven) dat pleit voor drie bindende klimaatdoelstellingen niet steunt.

De commissie IMRO heeft de regering gevraagd de gestelde vragen uiterlijk eind maart te beantwoorden.

Bewindslieden V&J lichten kabinetsvisie op toekomstig JBZ-meerjarenbeleidskader toe

​18 februari 2014 - De minister en staatssecretaris van Veiligheid en Justitie hebben op 18 februari 2014 tijdens een mondeling overleg met de commissie I&A/JBZ de kabinetsvisie op het toekomstige meerjarenbeleidskader voor justitiële en binnenlandse aangelegenheden toegelicht. Het nieuwe beleidskader zal vanaf 2015 het huidige 'Stockholmprogramma' vervangen.

De bewindslieden gaven een inleiding over de totstandkoming van het nieuwe beleidskader en de prioriteiten van het Nederlandse kabinet hierin. Naar aanleiding van vragen van de commissiesleden is verder ingegaan op een aantal aspecten van het toekomstige beleid, zoals mechanismen voor de evaluatie van de rechtsstatelijkheid van lidstaten, de voortgang van de dossiers over cybersecurity en privacywetgeving en het al dan niet in EU-verband vastleggen van procedurele rechten in het strafrecht.

De prioriteiten voor het nieuwe beleidskader worden momenteel voorbesproken in de JBZ-Raadsvergaderingen. Ook de Europese Commissie en het Europees Parlement presenteren naar verwachting in het voorjaar hun visie op de prioriteiten. De strategische richtsnoeren voor JBZ-aangelegenheden zullen uiteindelijk door de Europese Raad in juni 2014 worden vastgesteld.

De commissie I&A/JBZ heeft verder met de staatssecretaris gesproken over de gevolgen van de tweede fase van het Gemeenschappelijk Europees Asielstelsel (GEAS). Daarbij ging het onder andere om het tijdspad van de implementatie van het GEAS en de toekomstige stappen in de verbetering van het stelsel. Ook zijn er vragen gesteld over de opvang van Syrische vluchtelingen in Nederland. Tot slot is gesproken over het gebruik van gedelegeerde regelgeving bij de implementatie van richtlijnen.   

Het verslag van dit mondelinge overleg zal op korte termijn beschikbaar komen.

Nieuws uit de Kamer

Voorzitter Eerste Kamer bezoekt Slowakije

​21 februari 2014 - De Voorzitter van de Eerste Kamer, mevrouw Ankie Broekers-Knol, heeft van 18 tot en met 20 februari 2014 een officieel bezoek gebracht aan Slowakije. Zij was hiertoe uitgenodigd door de Voorzitter van het Slowaakse Parlement, de heer Pavel Paška. Deze uitnodiging vloeide voort uit het staatsbezoek dat President Ivan Gašparovič in november 2012 aan Nederland bracht. Tijdens haar bezoek had de Voorzitter, naast ontmoetingen met de Voorzitter van het Parlement en de President, ook ontmoetingen met de staatssecretaris van Europese Zaken, de heer Peter Javorčík, de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, de heer Peter Burian, en met Parlementsleden van de vriendschapsgroep Slowakije-Benelux. De delegatie uit de Eerste Kamer, verder bestaande uit Griffier Geert Jan Hamilton en stafmedewerker Floris Wolf, werd gedurende het bezoek begeleid door de Nederlandse Ambassadeur in Bratislava, de heer Richard van Rijssen.

Doel van het bezoek was het versterken van de bilaterale en parlementaire betrekkingen tussen Nederland en Slowakije. Met de verschillende gesprekspartners werd van gedachten gewisseld over de politieke en economische ontwikkelingen in beide landen en in Europa. De Voorzitter heeft hierbij onder meer de werking van de Nederlandse parlementaire democratie en de rol van de Eerste Kamer toegelicht. Ook werd uitgebreid van gedachten gewisseld over de positie van nationale parlementen binnen de Europese Unie en werden ervaringen uitgewisseld ten aanzien van de omgang met Europese wet- en regelgeving binnen het nationale parlementaire proces. Daarnaast werd vooruitgekeken naar de verkiezingen voor het Europees Parlement, waarbij de Voorzitter haar zorgen uitsprak over de verwachte lage opkomst bij deze verkiezingen. Aan de orde kwamen verder de ontwikkelingen ten aanzien van het Oostelijk Partnerschap van de Europese Unie en de situatie in Oekraïne, een buurland van Slowakije.

Nederland en Slowakije zullen in 2016 elk gedurende een half jaar voorzitter zijn van de Europese Raad. Naast een rol voor de regeringen van beide landen is er ook een parlementaire dimensie aan dit voorzitterschap. In de bijeenkomsten met de parlementariërs is gesproken over de mogelijkheden hierin samen te werken. De Voorzitter van het Slowaakse Parlement en de Voorzitter van de Eerste Kamer hebben tijdens een persconferentie benadrukt dat zij vertrouwen hebben in een goede samenwerking om beide voorzitterschappen in 2016 tot een succes te maken.

Op donderdagochtend heeft de Voorzitter een gastcollege verzorgd aan de Comenius Universiteit over de rol van nationale parlementen in de Europese Unie en de verhouding van deze parlementen tot het Europees Parlement. Hierin heeft zij onder meer een uitleg gegeven over de bevoegdheden voor nationale parlementen sinds het Verdrag van Lissabon, zoals de gele- en oranje kaartprocedure. Ook is zij ingegaan op de gevolgen die Europese ontwikkelingen kunnen hebben voor het nationale parlementaire proces, zoals de gevolgen van het Europees Semester voor de begrotingsbehandeling in de Staten-Generaal. Na de lezing ontving de Voorzitter een erepenning van de Comenius Universiteit.

Tijdens het bezoek heeft de Voorzitter verder een ontmoeting gehad met het Nederlandse bedrijfsleven, waarbij inzicht werd gegeven in de mogelijkheden en uitdagingen voor bedrijven om in Slowakije zaken te doen. Ook had de Voorzitter een ontmoeting met een aantal non-gouvernementele organisaties over de democratische rechtsstaat en de rule of law.

Commissie I&A/JBZ stelt vragen over Commissiemededeling preventie radicalisering

​6 maart 2014 - De commissie voor Immigratie & Asiel / JBZ-Raad (I&A/JBZ) besprak op 21 januari 2014 de procedure voor behandeling van de mededeling van de Europese Commissie over het voorkomen van radicalisering tot terrorisme en gewelddadig extremisme. In deze mededeling, door de commissie I&A/JBZ als prioritair geselecteerd uit het werkprogramma 2014 van de Europese Commissie, zet de Commissie uiteen hoe zij de lidstaten wil helpen bij hun strijd tegen radicalisering tot terrorisme en gewelddadig extremisme. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de conclusies van de JBZ-Raad van 6-7 juni 2013 en beoogt de Commissie in meer algemene zin een bijdrage te leveren aan de herziening van de EU-strategie hierover, waarmee dit jaar een start gemaakt wordt.

De procedurevergadering heeft geresulteerd in een tweetal brieven van de commissie I&A/JBZ: een brief aan de regering en een brief aan de Europese Commissie, beide verstuurd op 14 februari 2014.

In de brief aan de regering constateren de leden van de PvdA-fractie, gesteund door de leden van de VVD-fractie, dat sommige plannen die in de mededeling worden genoemd - het opleiden van beroepskrachten die radicalisering kunnen voorkomen, het ontwikkelen van uitstapstrategieën voor mensen die met extremisme willen breken en het zoeken van samenwerking om online propaganda van radicaal gedachtengoed aan te pakken - bij uitstek onderwerpen zijn die al door de Nederlandse overheden zijn opgepakt en waar om die reden een constructieve bijdrage aan de Europese strategie tot de mogelijkheden zou behoren. De vraag aan de regering is of zij deze constatering onderschrijft. Ook willen de leden van de genoemde fracties graag weten welke maatregelen op de drie terreinen de regering al in voorbereiding heeft en in hoeverre daarbij contact wordt gezocht met de andere lidstaten en het EU-netwerk. Een reactie op deze brief wordt medio maart 2014 verwacht.

In de brief aan de Europese Commissie vragen de leden van de fractie van de SP aan de Commissie om nader toe te lichten hoe zij wil werken aan een breder begrip en onderkenning van het probleem van radicalisering, alsmede met wie en over welke thema's en oplossingsrichtingen. Ook stellen deze leden een aantal vragen over de opzet van de nieuwe dialoog die de Commissie wil starten. De commissie I&A/JBZ heeft verzocht om binnen drie maanden antwoord op de gestelde vragen te geven.  

Nieuws uit Europa

Voorzittersbijeenkomst JBZ-aangelegenheden over Europees migratiebeleid en (post)Stockholmprogramma

​21 februari 2014 - Op 16 en 17 februari 2014 vond in Athene de voorzittersbijeenkomst plaats van de parlementaire commissies die JBZ-aangelegenheden behandelen. Namens de Eerste Kamer nam senator Strik (GroenLinks) deel, als plaatsvervanger van de voorzitter van de commissie I&A/JBZ. De agenda van de vergadering bestond uit drie delen: het Europees migratiebeleid, gewelddadig extremisme en de evaluatie van en het vervolg op het Stockholmprogramma.

De hoofdsprekers bij het thema Europees migratiebeleid waren de Eurocommissaris voor Binnenlandse Zaken, mevrouw Malmström, de Griekse minister voor Openbare Orde en Civiele Bescherming, de heer Dendias, en de uitvoerende directeur van Frontex, de heer Laitinen. De sprekers bespraken het Europees migratiebeleid, met een bijzonder focus op het Middellandse Zeegebied. Op vragen van mevrouw Strik gaf Eurocommissaris Malmström aan dat lidstaten zelf verantwoordelijk blijven voor de activiteiten en voor de middelen die worden ingezet bij operaties in het Middellandse Zeegebied. Zij sprak zich uit als voorstander van een 'joint processing pilot', maar gaf als kanttekening aan dat lidstaten ook in geval van een gezamenlijke procedure bereid moeten zijn na asielverlening deze mensen op te nemen. Zij moedigde daarnaast de lidstaten aan meer Syrische vluchtelingen op te nemen in het kader van resettlement, in de hoop het aantal asielzoekers dat via het zeegebied naar Europa vlucht terug te kunnen dringen. Tot slot vroeg mevrouw Strik naar de samenwerking met derde landen om illegale migratiestromen te voorkomen en de aandacht voor de bescherming van mensenrechten in deze samenwerking. De Eurocommissaris liet weten te zoeken naar oplossingen om de samenwerking met landen als Libië en Egypte soepeler te doen verlopen.

Bij de discussie over het voorkomen van radicalisering en gewelddadig extremisme werd voornamelijk nadruk gelegd op het optimaliseren van het gebruik van bestaande middelen, zoals het Radicalisation Awareness Network (RAN), maar ook het gebruik van gegevens, zoals PNR en API, en bestaande systemen, zoals SIS II. Het debat werd ingeleid door de Griekse minister van Binnenlandse Zaken, de heer Michelakis, de EU Speciale Vertegenwoordiger voor Mensenrechten, de heer Lambrinidis, en het kabinetshoofd van Eurocommissaris Reding, mevrouw Åsenius. In het plenaire debat werden door de delegaties ook verschillende goede praktijken toegelicht.

De laatste sessie van de bijeenkomst was gewijd aan het bespreken van een overzicht van de resultaten van het Stockholmprogramma en het toekomstige Europese beleid voor justitiële en binnenlandse aangelegenheden. Inleidende sprekers waren de Griekse minister voor Justitie, Transparantie en Mensenrechten, de heer Athanasiou, de vicevoorzitter van de commissie voor Europese Aangelegenheden van de Franse Assemblée nationale, mevrouw Karamanli, en de directeur-generaal van DG Justitie van de Europese Commissie, mevrouw Le Bail. Mevrouw Karamanli vroeg aandacht voor een eventuele collegiale samenstelling van het Europees Openbaar Ministerie en moedigde de delegaties aan ideeën hierover te delen. Mevrouw Le Bail gaf een overzicht van de kostenbesparende en administratie-verlichtende maatregelen uit het Stockholmprogramma, die tevens gunstige effecten hebben op de economische groei van de EU.

Tijdens het plenaire debat vroeg mevrouw Strik onder andere aandacht voor grondrechten en voor de rechtsstaat in een post-Stockholmprogramma. Zij suggereerde dat het EU Justitie scorebord hierbij zou kunnen helpen. Mevrouw Le Bail gaf hierop aan dat het justitieel scorebord enkel ondersteunend is bedoeld voor de lidstaten zelf. De Europese Commissie zal op basis van het scorebord echter geen dwingende maatregelen nemen om rechtsstatelijke lacunes in lidstaten aan te pakken. De Europese Commissie noemde zich wel voorstander van snelle evaluaties van crisissituaties die de kern van de rechtsstaat in lidstaten raken en noemde daarbij onder andere het netwerk van de hoogste gerechtelijke instanties in de lidstaten en de EU.

Signalering

Gezamenlijke commissievergadering over JBZ-meerjarenbeleidskader

​19 maart 2014 - De LIBE-commissie (Burgerlijke Vrijheden, Justitie en Binnenlandse Zaken) van het Europees Parlement en de commissie voor Openbare administratie, Publieke orde en Justitie van het Griekse Parlement, organiseren op 19 maart 2014 te Brussel een gezamenlijke commissievergadering met het oog op het definiëren van de parlementaire prioriteiten in het Europese beleid voor justitiële en binnenlandse aangelegenheden. Deze bijeenkomst is een vervolg op de voorzittersconferentie van de JBZ-commissies, die plaatsvond op 16-17 februari 2014 te Athene (zie ook bovenstaand artikel).

Op de agenda van de bijeenkomst staan onder andere de bespreking van het voorstel voor de Europol-verordening, het Europese migratiebeleid in het bijzonder ten aanzien van het Middellandse Zeegebied, de bescherming van EU-burgerrechten in het digitale tijdperk en het voorstel voor de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie.

De bovenstaande onderwerpen worden nauwgezet opgevolgd door de commissies I&A/JBZ en V&J. Op 11 maart bespreken de commissies wie zal deelnemen aan deze bijeenkomst en welke punten de commissies wensen mee te geven aan de delegatie.

Nieuwe Europese voorstellen

​6 maart 2014 - Voor de Europese werkzaamheden van de Eerste Kamer wordt wekelijks een overzicht samengesteld van recent gepresenteerde Europese voorstellen. U treft hierbij links aan naar de meest recente overzichten, verdeeld naar Directoraat-Generaal én naar de beleidsverantwoordelijke commissie in de Eerste Kamer. Wil de Kamer een voorstel nader bestuderen, dan wordt het in de beleidsverantwoordelijke commissie aan de orde gesteld. Besluit een commissie een Europees voorstel inhoudelijk te behandelen, dan wordt op de Europapoort de Europese website van de Eerste Kamer - een apart dossier aangemaakt.

Heeft u als lezer van deze EUpdate commentaar op een Europees voorstel, maak dan gebruik van het contactformulier op de commissiepagina's van de Europapoort.

Colofon

Via deze link kunt u zich vrijblijvend aanmelden als lezer van EUpdate.

Deze nieuwsbrief biedt actuele informatie in het kader van de parlementaire controle van de Eerste Kamer op het Europese beleids- en wetgevingsproces. Tevens geeft deze nieuwsbrief voor belangstellenden inzicht in de wijze waarop de Eerste Kamer haar controlerende taken uitvoert en informatie over de voortgang op actuele beleidsterreinen.

Via elektronische links biedt de nieuwsbrief direct toegang tot openbare documenten en dossiers.

De EUpdate verschijnt driewekelijks.

De nieuwsbrief wordt samengesteld door de ambtelijke staf van de Eerste Kamer met medewerking van de Permanent Vertegenwoordiger van de Staten-Generaal in Brussel.

Aan de informatie in deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend.
Vragen en suggesties over de inhoud kunt u mailen aan de redactie.