nieuwsbrief EUpdate nr. 9 - 2009 - 2010

Inhoud

Uitgelicht... Nieuws uit de Kamer Nieuws uit Europa Signalering

Uitgelicht...

Algemene Europese Beschouwingen

​20 april 2010 - Dinsdag 20 april 2010 zal de plenaire vergadering tijdens de Algemene Europese Beschouwingen in het teken staan van een uitgebreide gedachtewisseling met de ministers van Buitenlandse Zaken en van Justitie over verschillende Europese onderwerpen. Aanleiding van het debat is de door de regering uitgebrachte ‘Staat van de Europese Unie’, maar daarnaast zal onder het overkoepelende thema ‘Buitenlands beleid van de Europese Unie’ onder meer gesproken worden over de rol van Europa in de wereld, de institutionele veranderingen op dit gebied onder het Verdrag van Lissabon, de uitbreiding van de Europese Unie, de betrokkenheid van de Unie bij de bestrijding van de economische crisis, de rol van Europese agentschappen, en de toetreding van de Unie tot het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het debat is rechtstreeks te volgen via de website van de Eerste Kamer.

Indien u dit debat live wenst te volgen, ga dan op dinsdag 20 april 2010 naar de website van de Eerste Kamer.

Nieuws uit de Kamer

Eerste Kamercommissies behandelen Wetgevings- en Werkprogramma Europese Commissie

​13 april 2010 - Alle Eerste Kamercommissies hebben op dinsdag 13 april 2010 afzonderlijk gesproken over de selectie van voorstellen uit het op 31 maart gepubliceerde Wetgevings- en Werkprogramma 2010 (WWP) van de Europese Commissie. In het WWP schrijft de Europese Commissie dat de Europese Unie als geheel zal moeten optreden tegen de crisis en de lange-termijn uitdagingen zal moeten aangaan. Deze uitdagingen zijn onder meer: globalisering, klimaatverandering, vergrijzing, het herwinnen van het concurrentievermogen en het bereiken van een duurzame groei van de economie. De Europese Commissie heeft daartoe in het WWP een groot aantal initiatieven opgesomd die zij in 2010 en de jaren daarna zal uitvoeren. Uit het grote aantal initiatieven in het WWP zullen alle commissies van de Eerste Kamer binnen hun beleidsterrein uiterlijk op 11 mei 2010 een selectie maken van dossiers die de commissies parlementair wensen te toetsen. Zodra alle commissies deze prioritaire dossiers hebben aangemerkt, worden deze in het Europese Werkprogramma van de Eerste Kamer opgenomen. Dit Europese Werkprogramma wordt vervolgens plenair vastgesteld. 

JBZ-commissie blijft SWIFT-dossier volgen

​13 april 2010 - De vaste commissie voor de JBZ-Raad heeft in haar vergadering van dinsdag 13 april 2010 gediscussieerd over de aanbeveling van de Europese Commissie aan de Raad om haar te machtigen om onderhandelingen met de Verenigde Staten te openen over een overeenkomst betreffende de beschikbaarstelling van banktransactiegegevens in het kader van het Terrorist Finance Tracking Programme (TFTP). Deze overeenkomst moet de opvolger worden van een eerdere, tijdelijke en door het Europees Parlement op 11 februari van dit jaar verworpen overeenkomst (zie EUpdate nr. 7). De Europese Commissie hoopt dat het nieuwe onderhandelingsmandaat (zie EUpdate nr. 8) tijdens de JBZ-Raad van 22 en 23 april aanstaande kan worden vastgesteld.

De commissie voor de JBZ-Raad stelt tot haar ongenoegen vast dat de aanbeveling van de Europese Commissie haar alleen via onofficiële weg heeft bereikt, namelijk via de website Statewatch. Het document, dat overigens het stempel RESTREINT draagt, is noch door de regering, noch door de Europese Commissie zelf ter beschikking gesteld. De commissie heeft hierover een brief aan de Minister van Justitie verstuurd, waarin zij zich afvraagt of zij haar controlerende taak wel kan vervullen als zij afhankelijk is van informatie van particulieren. Tevens vraagt zij zich af hoe deze situatie zich verhoudt tot de toezegging van de minister dat de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon niet zal leiden tot een slechtere informatiepositie van de Kamer. De commissie wil verder weten of het document dat zij via Statewatch heeft gekregen ook het werkelijke document is dat ter bespreking in de Raad voor zal liggen. Zij zal op een later moment, maar vóór de aankomende JBZ-Raad, inhoudelijk op de aanbeveling van de Europese Commissie reageren en verzoekt de minister alvast met deze reactie rekening te houden bij zijn inbreng in de Raadsvergadering.

Ten slotte vraagt de commissie de minister te bewerkstelligen dat aan toekomstige geannoteerde Raadsagenda’s steeds onderhandelingstukken worden toegevoegd indien de geagendeerde onderwerpen actief door de commissie gevolgd worden. Dergelijke documenten werden vóór de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon standaard toegezonden, maar de regering stelt zich op het standpunt dat dit voortaan een verantwoordelijkheid van de Europese Commissie en de Raad is. Op grond van een brief van de voorzitter van de Raad gaat de commissie er echter vanuit dat de Raad geen onderhandelingsdocumenten zal toezenden. De commissie doet daarom een beroep op de toezegging van de minister dat als de stukkenstroom vanuit Brussel stokt, de regering zal bijspringen (zie EUpdate nr. 6). Gezien het feit dat komende JBZ-Raad al op 22 en 23 april 2010 plaatsvindt, heeft de commissie om een reactie per ommegaande gevraagd.

De commissie heeft inmiddels ook een antwoord ontvangen op haar brief van 30 maart 2010 waarin zij vraagt naar het uitgangspunt van de Nederlandse regering met betrekking tot rechtsbescherming onder een nieuwe SWIFT-overeenkomst. De Minister van Justitie antwoordt in een brief van 12 april 2010 dat de nieuwe overeenkomst doeltreffende rechtsbescherming moet waarborgen voor eenieder wiens persoonsgegevens worden verwerkt, in overeenstemming met artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en zonder discriminatie op grond van nationaliteit. De commissie vergadert op 20 april aanstaande verder over het SWIFT-dossier.

Kamer stelt vragen over voordracht Nederlandse sites voor Erfgoedlabel

​13 april 2010 - De commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de staatssecretaris van OCW op 13 april per brief gevraagd welke Nederlandse sites zij van plan is voor te dragen voor het Europese erfgoedlabel. Dit is de belangrijkste uitkomst van de bespreking in de commissie van het het voorstel van de Europese Commissie om een Europees erfgoedlabel in te stellen. Voorbeelden van sites die andere landen hebben voorgedragen voor het Europese erfoedlabel zijn de Akropolis, de scheepswerven van Danzig waar de vakbeweging Solidariteit ontstaan is en het huis van Robert Schuman, die aan de basis stond van de Europese eenwording. De Nederlandse regering heeft nog geen voordracht gedaan. De commisse is ook benieuwd welke criteria de regering hanteert bij de selectie van voor te dragen sites.

Nieuws uit Europa

Einde WEU roept vragen op over parlementaire controle Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid

​13 april 2010 - De tien landen die partij zijn bij het West-Europese Unie-verdrag (officieel Verdrag van Brussel, 1948, herzien 1954), te weten België, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Italië, Luxemburg, Nederland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk, hebben eind maart in een gezamenlijke verklaring hun voornemen kenbaar gemaakt het Verdrag op te willen zeggen. Veel van de taken en instellingen van de WEU zijn reeds overgeheveld naar de Europese Unie. De in Parijs gevestigde Parlementaire Assemblee (PA) van de WEU is het laatst overgebleven institutionele onderdeel van de WEU. De PA is opgericht met het doel nationale parlementariërs kennis te laten nemen van het werk van de WEU en haar commissies. Als gevolg van bovengenoemde overheveling van WEU-taken naar de Europese Unie is de PA zich in toenemende mate gaan toeleggen op het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid. Om deze verandering te onderstrepen is de naam van de instelling gewijzigd in Europese Veiligheids- en Defensie Assemblee (ESDA).

Met de voorgenomen opzegging van het WEU-verdrag lijkt er in juni 2011 een einde te komen aan de activiteiten van de PA. De vraag dient zich daarom aan hoe nationale parlementen invulling willen geven aan hun verantwoordelijkheid om parlementaire controle uit te oefenen op het Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensie Beleid (GVDB), wat immers nog steeds een intergouvernementeel beleidsterrein is. In haar brief aan beide Kamers van 31 maart 2010 waarin zij melding maakt van haar voornemen het WEU-verdrag op te zeggen, wijst de regering op de rol die het Europees Parlement (EP) hierin te spelen heeft en de mogelijkheid om COSAC (de vergadering van commissies van Europese Zaken van nationale parlementen in de EU) een voortrekkersrol te laten vervullen. Het is nu aan nationale parlementen zich een oordeel te vormen over bijvoorbeeld de vraag op hoe de samenwerking met het EP vorm moet krijgen en of COSAC het meest geëigende forum is voor interparlementaire controle op het GVDB.

De commissie voor BDO heeft op 13 april jl. gesproken over het voornemen van de regering om het WEU-verdrag op te zeggen en heeft besloten het wetsvoorstel waarin opzegging van het verdrag wordt goedgekeurd af te wachten.

Europees Parlement daagt Raad van de EU voor het Europese Hof

​21 april 2010 - Het Europees Parlement (EP) is het oneens met de Raad van de Europese Unie over de gekozen rechtsgrondslag voor de Europese sanctieverordening voor terroristen en daagt de Raad daarom voor het Europees Hof van Justitie. De Raad heeft het medebeslissingsrecht van het EP geschonden door eenzijdig de Europese sanctieverordening voor terroristen te wijzigen, aldus het EP.

De Europese sanctieverordening diende te worden gewijzigd na de Kadi-uitspraak van het Hof van Justitie, waarin werd geoordeeld dat de procedure voor het plaatsen van personen op de terrorismelijst niet zorgvuldig genoeg was. Zo stelde het Hof onder meer: “De toepasselijke procedures moeten de betrokken personen of entiteiten echter ook een geschikte gelegenheid bieden om hun zaak voor de bevoegde autoriteiten toe te lichten, zoals artikel 1 van protocol nr. 1 bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens eist.” De Europese sanctieverordening bleef van kracht, maar diende te worden gewijzigd.

De door de Raad gekozen rechtsgrondslag voor deze wijziging van de verordening is artikel 215 van het EU-Werkingsverdrag. In de procedure van artikel 215 is bepaald dat de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen maatregelen kan vaststellen en het EP daarvan slechts in kennis hoeft te stellen. Volgens het Europees Parlement is de keuze voor deze rechtsgrondslag onjuist en had dit artikel 75 van het EU-Werkingsverdrag moeten zijn, waarbij het EP meebeslist met de Raad over te nemen maatregelen. Om die reden daagt het EP de Raad nu voor het Hof van Justitie over de keuze van de rechtsgrondslag voor de wijziging van de verordening en dus ook de uitleg van bovenstaande artikelen uit het in december in werking getreden Verdrag van Lissabon.

Signalering

Nieuwe Europese voorstellen

​15 april 2010 - Ten behoeve van de Europese werkzaamheden van de Eerste Kamer wordt wekelijks een overzicht samengesteld van recent gepresenteerde Europese voorstellen. Links naar de drie meest recente overzichten – verdeeld naar Directoraat Generaal én naar beleidsverantwoordelijke commissies in de Eerste Kamer – treft u hierbij aan. Indien het wenselijk wordt geacht dat het voorstel nader bestudeerd wordt door de Kamer kan dit aan de orde worden gesteld in de beleidsverantwoordelijke commissie van de Eerste Kamer. Indien u als lezer van deze EUpdate het wenselijk acht dat een Europees voorstel expliciete aandacht van de Eerste Kamer krijgt, kunt u dat aangeven door gebruikmaking van het contactformulier op de Europapoort. Zodra een commissie van de Eerste Kamer besluit een Europees voorstel inhoudelijk te behandelen, wordt een apart dossier aangemaakt op de Europapoort.

In verband met technische problemen is er momenteel geen actueel overzicht beschikbaar

 

 

 

Colofon

Via deze link kunt u zich vrijblijvend aanmelden als lezer van EUpdate.

Deze nieuwsbrief biedt actuele informatie in het kader van de parlementaire controle van de Eerste Kamer op het Europese beleids- en wetgevingsproces. Tevens geeft deze nieuwsbrief voor belangstellenden inzicht in de wijze waarop de Eerste Kamer haar controlerende taken uitvoert en informatie over de voortgang op actuele beleidsterreinen.

Via elektronische links biedt de nieuwsbrief direct toegang tot openbare documenten en dossiers.

De EUpdate verschijnt driewekelijks.

De nieuwsbrief wordt samengesteld door de ambtelijke staf van de Eerste Kamer.

Aan de informatie in deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend.
Vragen en suggesties over de inhoud kunt u mailen aan de redactie.