nieuwsbrief EUpdate nr. 8 - 2017 - 2018

Inhoud

Uitgelicht... Nieuws uit de Kamer Nieuws van de PV Staten-Generaal Brussel Nieuws uit Europa Signalering

Uitgelicht...

GroenLinks stelt vragen over interoperabiliteitspakket van de Europese Commissie

​13 maart 2018 - De leden van de GroenLinks-fractie hebben vragen gesteld aan de regering over twee verordeningsvoorstellen van de Europese Commissie over interoperabiliteit tussen EU-informatiesystemen op het terrein van migratie, grensbeheer en veiligheid.

Met dit wetgevingspakket worden de persoonsgegevens van verschillende Europese databanken aan elkaar gekoppeld, hetgeen moet zorgen voor beter beheer van de buitengrens van het Schengengebied en voor verhoogde interne veiligheid binnen de EU.

De leden van de GroenLinks-fractie stellen onder meer vragen over de nut en noodzaak van de voorstellen, de bescherming van persoonsgegevens, de toegang tot de informatiesystemen, het recht van inzage, rectificatie en wissing, de voorgestelde bewaartermijnen en het principe van non-discriminatie.

Tweede bijeenkomst parlementaire controlegroep Europol

​18 maart 2018 - Op 18-19 maart jl. nam het lid Wezel (SP) deel aan de tweede bijeenkomst van de parlementaire controlegroep Europol (JSPG) in Sofia, Bulgarije. Deze parlementaire controlegroep is ingesteld op grond van artikel 51 van de Europolverordening en heeft als taak om politiek toezicht te houden op de activiteiten van Europol. De JPSG bestaat uit leden van nationale parlementen en het Europees Parlement en komt twee keer per jaar bijeen. Namens de Eerste Kamer nemen de leden Oomen (CDA) en Wezel (SP) zitting in de JPSG.

De bijeenkomst werd geopend met de vaststelling van het reglement van orde dat de werkwijze van de JPSG regelt. Vervolgens verschenen de directeur van Europol, de heer Wainright, en de voorzitter van de Raad van Bestuur van Europol, de heer Pärkna, voor de JPSG om onder meer het meerjarenprogramma voor 2019-2021 toe te lichten. Hierna was er uitgebreid ruimte voor vragen en input van de parlementen.

Ook de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS), die is belast met het toezicht op gegevensverwerking door Europol, gaf een presentatie over zijn werkzaamheden. Vanuit de parlementen kwamen veel kritische vragen over de doorgifte van persoonsgegevens door Europol aan derde landen. De bijeenkomst werd afgesloten met presentaties en een gedachtewisseling over de activiteiten van Europol op het gebied van cybersecurity en in de strijd tegen terrorisme en georganiseerde misdaad.

Nieuws uit de Kamer

Kennismakingsgesprek Kamercommissies met minister Blok

​13 maart 2018 - De commissies voor Europese Zaken en voor Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking van de Eerste Kamer hebben op dinsdag 13 maart 2018 een kennismakingsgesprek gevoerd met de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken, Stef Blok. Het is gebruikelijk dat een nieuwe minister eerst informeel komt kennismaken in de Eerste Kamer.

Het gesprek ging deels over het Europese beleid van het kabinet, over zaken als de Brexit, Europese buitengrenzen en migratie, de positie van Nederland binnen de Europese Unie en de samenwerking daarbij met andere landen. Op 10 april voert de Eerste Kamer de jaarlijkse Algemene Europese Beschouwingen met minister Blok.

Daarnaast ging het gesprek over andere internationale kwesties als de inzet van Nederland in de VN-Veiligheidsraad, de verhouding met Rusland en China, en veiligheids- en defensiebeleid.

Beantwoording vragen Europese pakket 'Schone mobiliteit'

​19 maart 2018 - De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat heeft bij brief van 19 maart 2018 antwoord gegeven op vragen van de leden van de fracties van D66 en GroenLinks over het Europese pakket 'Schone mobiliteit'.

In haar brief schrijft de staatssecretaris onder meer, naar aanleiding van vragen over het lage ambitieniveau van de CO2-reductiedoelstellingen van de Europese Commissie, dat het kabinet ook van oordeel is dat het ambitieniveau te laag is. In de onderhandelingen wil het daarom hieraan aandacht besteden, zodat dit niveau hoger zal worden. Samen met andere landen wordt gekeken wat de opties daarvoor zijn.

Ook schenkt de staatssecretaris in haar brief aandacht aan het bonussysteem voor zeer zuinige en nul-emissie voertuigen, zoals voorgesteld door de Europese Commissie. De staatssecretaris geeft aan dat dit systeem een ontoereikende stimulans biedt om de transitie naar dergelijke voertuigen te versnellen. Ook dit onderwerp zal tijdens de onderhandelingen aan de orde worden gesteld.

De vaste commissie voor Infrastructuur, Waterstaat en Omgeving heeft op 27 maart 2018 de brief van de staatssecretaris besproken. Daarbij is besloten de brief voor kennisgeving aan te nemen.

Het pakket 'Schone mobiliteit', bestaande uit een aantal mededelingen en richtlijn- en verordeningsvoorstellen, is door de Europese Commissie op 8 november 2017 gepubliceerd. Het is het tweede mobiliteitspakket dat de Commissie in stelling brengt om de concurrentiekracht op de mobiliteitsmarkt te verstevigen en waarbij tegelijkertijd aandacht aan het milieu wordt besteed. Het eerste pakket, getiteld 'Europa in beweging', werd op 31 mei 2017 gepubliceerd.

Staten-Generaal ontvangen Koning van Jordanië

​21 maart 2018 - Woensdag 21 maart 2018 ontvingen de Staten-Generaal Z.M Koning Abdullah II van Jordanië. De Koning werd in de Eerste Kamer ontvangen door de Voorzitter van de Eerste Kamer, Ankie Broekers-Knol, en de Voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib.

Tijdens de uitvoerige en open gedachtewisseling die volgde werd gesproken over tal van onderwerpen. Vanzelfsprekend kwam de vluchtelingenproblematiek uitgebreid aan bod: Jordanië vangt miljoenen vluchtelingen op binnen haar grenzen, uit Syrië maar ook uit andere landen in de regio die de laatste jaren zijn geteisterd door oorlog en instabiliteit.

De Koning gaf aan dat 20 tot 40 procent van de Jordaanse bevolking nu uit vluchtelingen bestaat en dit heeft onmiskenbaar invloed op de samenleving en de economie van het land. Mede hierom zijn Jordanië en de Europese Unie in 2016 een ‘Compact’ overeengekomen waarmee de EU steun verleent bij onder meer het verbeteren van de levensomstandigheden van vluchtelingen en het versterken van de veiligheidssituatie. Ook andere belangrijke thema's op het gebied van buitenlands beleid passeerden de revue, zoals de strijd tegen ISIS, het Israëlisch-Palestijns conflict, de ontwikkelingen op de Westelijke Balkan en de situatie in Iran.

Naast de beide Kamervoorzitters waren bij de ontmoeting de Eerste Kamerleden Janny Vlietstra (PvdA, Voorzitter van de Commissie Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking), Sybe Schaap (VVD), Herman Schaper (D66), Bastiaan van Apeldoorn (SP, Voorzitter van de Commissie Europese Zaken) en Arda Gerkens (SP, Voorzitter van de commissie Economische Zaken/Klimaat en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit), en de Tweede Kamerleden Pia Dijkstra (D66, Voorzitter van de Commissie Buitenlandse Zaken) en Raymond de Roon (PVV, Voorzitter van de Commissie Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) en Anne Mulder (VVD) aanwezig.

Nieuws van de PV Staten-Generaal Brussel

Hofzaak De Capitani: Transparantie van onderhandelingsdocumenten

​22 maart 2018 - Het Europees Hof van Justitie heeft op donderdag 22 maart 2018 in de zaak T-540/15 De Capitani t. Europees Parlement bepaald dat de documenten in de onderhandelingen over wetgeving in beginsel openbaar moeten worden gemaakt wanneer daarom wordt verzocht. Een verzoek tot openbaarmaking mag alleen worden geweigerd indien wordt aangetoond dat openbaarmaking het besluitvormingsproces kan ondermijnen.

Het Hof is van oordeel dat burgers het besluitvormingsproces moeten kunnen volgen en daarbij volledig toegang moeten hebben tot de bijhorende relevante informatie. Tevens wordt verwezen naar de beginselen van openbaarmaking en transparantie. Deze moeten leiden tot meer vertrouwen van de burgers.

EU-Ombudsman, Emily O’Reilly, sluit zich hierbij aan. Zij heeft onlangs gerapporteerd dat de onderhandelingen over Europese wetgeving te ondoorzichtig zijn. De Raad heeft van de EU-Ombudsman een negatief oordeel gekregen, omdat te veel documenten worden aangemerkt als ‘beperkte verspreiding’ (limité). Dit sluit niet aan bij wat van de Raad mag worden verwacht op gebied van transparantie van wetgeving. O’Reilly wil graag duidelijke criteria zien voor het gebruik van de ‘limité-status’. Bovendien beveelt ze aan om deze status te herzien voordat een wet wordt aangenomen.

Op woensdag 21 maart 2018, een dag voor de uitspraak van het Hof, hebben de leden van de AFCO-commissie (constitutionele zaken) in het Europees Parlement gedebatteerd over de transparantie van de EU-instellingen tijdens een openbare hoorzitting met EU-Ombudsman. Tijdens deze hoorzitting kwam ook de transparantie van het wetgevingsproces in de Raad aan de orde.

Net als het Hof is O’Reilly van mening dat het is belangrijk voor burgers om gemakkelijk en snel toegang te hebben tot de Raad. Burgers moeten weten welke documenten er zijn en hoe je ze kunt vinden. Om de transparantie van Raad te ontwikkelen, is volgens O’Reilly de hulp van nationale parlementen vereist. Met het oog hierop moedigt de EU-Ombudsman de actieve houding van het Nederlandse parlement aan. Alleen als wordt samengewerkt kunnen er veranderingen in de mate van transparantie worden doorgezet.

Het onderwerp transparantie is vooralsnog niet geagendeerd voor de Europese Raad. De minister-president heeft tijdens het debat over de Staat van de Europese Unie in de Tweede Kamer op 26 maart aangegeven dat dit thema opgepakt gaat worden in de raadswerkgroep informatie op 26 april, waarna dit mogelijk geagendeerd wordt tijdens de Raad Algemene Zaken in mei of juni.

Nieuws uit Europa

COSAC-werkgroep bespreekt rol nationale parlementen bij Europese wetgeving

​26 maart 2018 - Een werkgroep bestaande uit vertegenwoordigers van de commissies van Europese Zaken in de nationale parlementen is op 26 maart 2018 te Brussel bijeengekomen om te bespreken hoe nationale parlementen beter kunnen worden betrokken bij de totstandkoming van Europese wetgeving.

De werkgroep is ingesteld op initiatief van de interparlementaire conferentie COSAC om als klankbord te dienen voor de drie leden van nationale parlementen die deelnemen aan de Task Force on Subsidiarity, Proportionality and "Doing Less More Efficiently". Commissievoorzitter Juncker riep deze Task Force in het leven met het oog op het presenteren van concrete voorstellen voor het beter toepassen van de beginselen subsidiariteit en proportionaliteit in de voorbereiding en de implementatie van EU-regelgeving en het benoemen van beleidsterreinen waarvoor regelgeving op Europees niveau toegevoegde waarde heeft.

Vanuit de Eerste Kamer nam Bastiaan van Apeldoorn (SP), tevens commissievoorzitter EUZA van de Eerste Kamer, deel aan deze COSAC-werkgroep. Op 20 maart jl. is vanuit beide Kamers een gezamenlijke brief aangeboden aan de COSAC-werkgroep waarin onder andere wordt aangedrongen op een verbetering van de beantwoording door de Europese Commissie van gemotiveerde adviezen van nationale parlementen, en op een informele verlenging van de 8 weken-termijn waarin een dergelijk advies moet worden uitgebracht. Van Apeldoorn benadrukte in zijn inbreng eveneens dat de conclusies die de Task Force zal nemen in juli niet het einde van het debat over de rol van nationale parlementen in de totstandkoming van EU-wetgeving kan betekenen. 

Naar verwachting zullen de besproken onderwerpen ook worden opgenomen in de conclusies en contributies van de plenaire vergadering van COSAC op 17-19 juni 2018 te Sofia. 

 

Signalering

Nieuwe Europese voorstellen

​29 maart 2018 - De Eerste Kamer maakt voor haar Europese werkzaamheden wekelijks een overzicht van recent gepresenteerde Europese voorstellen. Dit overzicht bevat links naar de meest recente overzichten, verdeeld naar directoraat-generaal én naar de commissie in de Eerste Kamer die erover gaat.

De betreffende commissie besluit of een Europees voorstel nader wordt bestudeerd. Besluit een commissie een Europees voorstel inhoudelijk te behandelen, dan wordt op de Europapoort - de Europese website van de Eerste Kamer - een apart dossier aangemaakt.

Heeft u als lezer van deze EUpdate commentaar op een Europees voorstel?
Maak dan gebruik van het contactformulier op de commissiepagina's van de Europapoort.

Colofon

Via deze link kunt u zich vrijblijvend aanmelden als lezer van EUpdate.

Deze nieuwsbrief biedt actuele informatie in het kader van de parlementaire controle van de Eerste Kamer op het Europese beleids- en wetgevingsproces. Tevens geeft deze nieuwsbrief voor belangstellenden inzicht in de wijze waarop de Eerste Kamer haar controlerende taken uitvoert en informatie over de voortgang op actuele beleidsterreinen.

Via elektronische links biedt de nieuwsbrief direct toegang tot openbare documenten en dossiers.

De EUpdate verschijnt driewekelijks.

De nieuwsbrief wordt samengesteld door de ambtelijke staf van de Eerste Kamer met medewerking van de Permanent Vertegenwoordiger van de Staten-Generaal in Brussel.

Aan de informatie in deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend.
Vragen en suggesties over de inhoud kunt u mailen aan de redactie.