nieuwsbrief EUpdate nr. 7 - 2016 - 2017

Inhoud

Uitgelicht... Nieuws uit de Kamer Nieuws van de PV Staten-Generaal Brussel Signalering

Uitgelicht...

Kamers in dialoog met regering over raadplegen deskundigen bij Limité-Raadsdocumenten

​22 februari 2017 - Tijdens het Europese wetgevingsproces wordt een deel van de documenten waarover de Raad onderhandeld tijdelijk gemarkeerd als "Limité". Dit betekent dat de verspreiding van deze documenten beperkt is. Openbaarmaking is pas toegestaan als de markering is opgeheven. De Raadsdocumenten met Limité-markering bevatten doorgaans informatie over de stand van zaken van de onderhandelingen over wetsteksten in de Raad, niet zelden over concrete tekstvoorstellen. Dit is belangrijke informatie die beide Kamers in staat stelt om de totstandkoming van Europese wetgeving te volgen en hun parlementaire controle op de positie van de regering in de Raad te kunnen uitoefenen. 

Nog maar recent, sinds 2013, hebben beide Kamers toegang gekregen tot de databank van de Raad, de Delegates Portal, waar deze documenten zijn te raadplegen. De Kamers mogen de documenten echter niet delen met derden, noch mag eruit worden geciteerd, bijvoorbeel in een Kamerdebat. 

Al jaren vraagt de Eerste Kamer aan de regering aandacht voor het kunnen raadplegen van de deskundigheid van externe experts bij het volgen van de onderhandelingen in de Raad over ontwerpen van Europese wetsvoorstellen. In december 2016 heeft het kabinet beide Kamers laten weten dat experts - onder bepaalde strikte voorwaarden - de mogelijkheid krijgen om de Limité-documenten van de Raad in te zien. Het kabinet heeft de Kamers gevraagd hoe zij die voorwaarden zullen gaan naleven.  

De commissies EUZA en I&A/JBZ hebben op 22 februari 2017 gereageerd op deze brief. Zij informeren de regering hoe zij de invulling van de randvoorwaarden zien. Daarbij past de vereiste van de regering om overzichten van de door de Kamer geraadpleegde experts over te leggen volgens de commissies niet in de verhouding tussen de Kamer en de regering. Tot slot verzoeken de commissies nader te onderbouwen waarom het kabinet niet bereid is de mogelijkheid van het raadplegen van experts uit te breiden naar de categorie zogenaamde Restreint-documenten. 

De Tweede Kamer heeft een nagenoeg identieke brief gezonden aan de regering. 

Nieuws uit de Kamer

Politieke dialoog met de Europese Commissie over e-privacyverordening

​6 maart 2017 - Op 6 maart 2017 heeft de commissie I&A/JBZ in het kader van de politieke dialoog een brief gestuurd aan de Europese Commissie met vragen van de fracties van de SP en de PvdA over het voorstel voor een e-privacyverordening. Met dit voorstel introduceert de Europese Commissie strengere privacyregels voor elektronische communicatiediensten om het privéleven van gebruikers beter te beschermen. Tegelijkertijd beoogt de Commissie nieuwe kansen te creëren voor het bedrijfsleven.

In de brief aan de Europese Commissie stellen de leden van de SP-fractie onder meer vragen over het ontbreken van het privacy van default principe en het ontbreken van de mogelijkheid voor (non-profit) organisaties om bij overtredingen van de nieuwe regels een klacht in te dienen bij de toezichthouder of naar de rechter te stappen om een collectieve actie te starten. De leden van de PvdA-fractie geven aan het voorstel te verwelkomen en hanteren bij de beoordeling van het voorstel het uitgangspunt dat de bepalingen van de e-privacyverordening niet onder het beschermingsniveau van de algemene verordening gegevensbescherming mogen uitkomen. In dit kader worden vragen gesteld over het voorgestelde artikel 8, lid 2. Verder stellen deze leden onder meer vragen over wifi-tracking, de analyse van metagegevens en privacy by default.

De commissie I&A/JBZ heeft op 7 maart 2017 tevens schriftelijke inbreng geleverd voor een brief aan de regering over de e-privacyverordening. Deze brief zal op korte termijn worden verzonden.

Eerste Kamercommissie en Europees Parlement buigen zich opnieuw over het GEAS

​28 februari 2017 - De commissie I&A/JBZ volgt nauwgezet de discussies rondom de herziening van het Gemeenschappelijk Europees Asielstelsel (GEAS).  Op 28 februari 2017 hebben twee leden van de commissie, de Senatoren Oomen-Ruijten (CDA) en Stienen (D66), deelgenomen aan een bijeenkomst van de LIBE-commissie van het Europees Parlement met vertegenwoordigers van de nationale parlementen over het GEAS. Op de agenda stond onder meer de verdeling van asielzoekers tussen de lidstaten, de begrippen "veilig land van herkomst" en "veilige derde landen", de bestrijding van mensenhandel en de bescherming van kinderen. Naast inleidingen van onder meer de Eurocommissaris voor migratie, binnenlandse zaken en burgerzaken, rapporteurs van het Europees Parlement en experts van UNHCR en ECRE was er uitgebreid ruimte voor debat. In het debat trad de grote verdeeldheid over de spreiding van asielzoekers aan de dag.

Daarnaast voerde de Kamercommissie op 21 februari 2017 een mondeling overleg (MO) met de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie over de laatste stand van zaken ten aanzien van de herziening van het GEAS. Tijdens het MO deed de staatssecretaris de toezegging dat de afspraken ten aanzien van de informatievoorziening over het pakket GEAS II, zoals deze zijn vastgelegd in de brief van de Tweede Kamer van 24 november 2016, ook voor de Eerste Kamer gelden. Het verslag van het MO wordt op korte termijn gepubliceerd op de website van de Eerste Kamer.

Europese Commissie licht modernisering comitologieprocedure toe

​7 maart 2017 - De Europese Commissie heeft op 14 februari 2017 wijzigingen voorgesteld in de bestaande comitéprocedureverordening. De wijzigingen zijn bedoeld om de lidstaten te bewegen om hun verantwoordelijkheid nemen in het besluitvormingsproces. De afgelopen jaren kwam het geregeld voor dat met name in de politiek gevoelige dossiers de vereiste meerderheid van lidstaten vóór of tegen bepaalde ontwerphandelingen niet werd bereikt, omdat lidstaten "no opinion", waardoor uiteindelijk de Europese Commissie zelf belast was met de verantwoordelijkheid om de definitieve beslissing te nemen, zonder dat zij daarvoor over duidelijke politieke steun van de lidstaten beschikt.

De Eerste Kamer heeft dit voorstel geselecteerd als prioritair dossier uit het werkprogramma van de Europese Commissie (zie edossier E170012). Gelet op de complexiteit van de comitologieprocedure zijn op 7 maart 2017 ambtenaren van de Europese Commissie uitgenodigd om in een technische briefing de achtergrond en voorgestelde wijzigigen in de comitéprocedure toe te lichten aan de leden van de vaste commissie EUZA. De leden waren met name geïnteresseerd in de democratische legitimiteit van de besluiten en de parlementaire controle op de besluitvormingsprocedure. Daarnaast hebben de Commissieambtenaren ook de zogenaamde alignmentvoorstellen toegelicht. Dit zijn twee ontwerpverordeningen die elke handeling die nog is gebaseerd op de PRAC-procedure gevalsgewijs amenderen met een bevoegdheid voor gedelegeerde handelingen of voor uitvoeringshandelingen, overeenkomstig het Verdrag van Lissabon (zie edossier E170006).

Antwoorden op nadere vragen over digitale overeenkomsten

​7 maart 2017 - De fractieleden van de VVD hebben op 25 oktober 2016 nadere vragen gesteld aan de Europese Commissie en aan de minister van Economische Zaken over digitale overeenkomsten. Dit onderwerp is onderdeel van de Europese strategie voor een digitale eengemaakte markt.

De VVD-fractieleden hebben onder meer vragen gesteld over de levering van digitale inhoud. Zij maken zich met name zorgen over de wijze waarop een leverancier kan garanderen dat persoonsgegevens van een klant niet verder verwerkt worden indien de klant de overeenkomst ontbindt.  

De Europese Commissie heeft op deze zorgen gereageerd door te vermelden dat deze verplichting voor een leverancier niet verder gaat dan de verplichtingen op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming en dat het aantonen van de daadwerkelijke nakoming van de verplichtingen gekoppeld is aan de handhaving van deze verordening. De minister van Economische Zaken sluit in zijn beantwoording hierbij aan.

De commissie voor Veiligheid en Justitie heeft op 7 maart besloten naar aanleiding van de brief van de minister van Economische Zaken nog enige nadere vragen te stellen.  Deze zullen binnenkort per brief aan hem voorgelegd worden. 

Fractiewoordvoerders stellen regering en Europese Commissie vragen over Europees Defensie Actieplan

​8 maart 2017 - In de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken, Defensie en Ontwikkelingssamenwerking zijn op 8 maart jl. schriftelijke vragen gesteld aan zowel de regering als aan de Europese Commissie over het op 30 november 2016 verschenen Europees Defensie Actieplan (COM(2016)950). De kern van dit actieplan betreft: het oprichten van een Europees Defensie Fonds, het bevorderen van investeringen in de supply chain van defensie en het versterken van de interne markt voor defensie. Daarnaast zal de Commissie waar mogelijk civiel-militaire synergiën stimuleren in EU-beleid.

Woordvoerders stelden onder meer vragen over de gevolgen van Brexit voor het Europees Defensie Actieplan, de prioriteitsstelling binnen het actieplan, het effect van het aantreden van de Amerikaanse president Trump op de defensie-afhankelijkheid van Europese landen, de relatie tussen het beoogde Defensiefonds en het reeds bestaande Europees Fonds voor Strategische Investeringen (het 'Junckerfonds') van de Europese Unie en over de mate waarin het actieplan overlapt met het werkterrein van de NAVO.

De regering geeft zelf in het BNC-fiche aan dat nog veel uitgewerkt moet worden. Zodra de verder uitgewerkte voorstellen zijn ontvangen, zal de regering deze individueel beoordelen. In meer algemene zin geeft de regering aan voorstander te zijn van een sterke Europese samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie en ziet daarin ook een strategisch belang voor Nederland.

Vragen over voorstellen Europese Commissie ter versterking van het Schengeninformatiesysteem

​8 maart 2017 - De leden van de fractie van GroenLinks in de commissie I&A/JBZ hebben op 8 maart 2017 schriftelijke vragen gesteld aan de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie over de voorstellen van de Europese Commissie ter versterking van het Schengeninformatiesysteem (SIS). Deze voorstellen werden op 21 december 2016 gepubliceerd. De fracties stelden vragen naar de voorgestelde verlenging van de bewaartermijn van drie naar vijf jaar, de relatie met de Terugkeerrichtlijn, inreisverboden, de gronden waarop een derdelander kan worden gesignaleerd in het SIS en de toetsing van inreisverboden en signaleringen door rechters. De commissie I&A/JBZ heeft de staatssecretaris verzocht de vragen binnen vier weken te beantwoorden.

Eerste Kamerlid neemt deel aan OVSE Wintervergadering in Wenen

​24 februari 2017 - Op 23 en 24 februari 2017 nam senator Schrijver (PvdA) deel aan de jaarlijkse Wintervergadering van de Parlementaire Assemblee van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) in Wenen. De Parlementaire Assemblee van de OVSE is de parlementaire vertegenwoordiging van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa: een samenwerkingsverband van regeringen van 57 landen.

Op de agenda van de bijeenkomst stonden onder andere de prioriteiten van het Oostenrijkse OVSE-voorzitterschap en de voorbereiding van de jaarvergadering van de Assemblee, die in juli 2017 in Minsk zal plaatsvinden. Ook werd er een speciaal debat gehouden over het beschermen van mensenrechten in tijden van crises.

Vergadering van Secretarissen Generaal van EU Parlementen in Bratislava

​21 februari 2017 - Op 20 en 21 februari 2017 vond in Bratislava, Slowakije, de jaarlijkse conferentie van griffiers van de nationale parlementen in de EU-lidstaten en het Europees Parlement plaats. Vanuit de Eerste Kamer nam de Griffier, Geert Jan Hamilton, aan de conferentie deel. De bijeenkomst was in het bijzonder gericht op de voorbereiding van de Conferentie voor Voorzitters van de parlementen in de EU-lidstaten die op 23 en 24 april 2017 tevens zal plaatsvinden in Bratislava.

Besloten werd dat de volgende centrale thema's aan de Voorzittersconferentie worden voorgesteld:

  • 'Future of the EU as a global player in the context of the current global changes and the role of national parliaments'
  • 'Bringing parliamentary agenda closer to citizens in the modern era - sharing best practices'

Aan de voorzittersconferentie wordt ook een voorstel voorgelegd voor de instelling van een Joint Parliamentary Scrutiny Group (JPSG) van het Europees Parlement en de nationale parlementen die de activiteiten van Europol moet controleren. De griffiersconferentie behandelde voorts het jaarverslag van IPEX, de gemeenschappelijke website van de parlementen van de EU. IPEX, het InterParliamentary EU information eXchange, is een platform voor uitwisseling van informatie over de Europese Unie tussen de nationale parlementen en het Europees Parlement, in het bijzonder in het licht van de bepalingen van het Verdrag van Lissabon.

Nieuws van de PV Staten-Generaal Brussel

Hoe verder? Visies op de toekomst van de EU

​1 maart 2017 - In aanloop naar de informele top in Rome op 25 maart 2017 voor de 60ste verjaardag van het Verdrag van Rome, lopen de visies op de toekomst van de Unie van 27 lidstaten uiteen. ‘United in diversity’ - zijn lidstaten, de Europese Commissie en het EP het eens dát ze met elkaar verder willen, maar niet hoe.

Sinds het Brexit referendum bezint de EU-27 zich over haar toekomst. In de Bratislava Verklaring  formuleerden de regeringsleiders een positieve hervormingsagenda en tijdpad voor vervolgdiscussies om van gedachten te wisselen over de uitdagingen en nieuw elan voor de EU. In Malta presenteerden de premiers van de Beneluxlanden een visiepaper. Zij identificeerden een aantal principes voor toekomstige samenwerking, zoals de vier vrijheden, fundamentele waarden, concentratie op kernprioriteiten, en de mogelijkheid tot versterkte integratie. Premier Rutte toonde zich voorstander van een Europa van kerntaken. De premiers van de Visegradlanden (Polen, Tsjechië, Hongarije, Slowakije) daarentegen waarschuwden in een gemeenschappelijke verklaring voor versterkte samenwerking. Ze vrezen voor desintegratie en zien meer in eenheid als leidend principe. Tot slot kwamen ook de leiders van Frankrijk, Duitsland, Spanje en Italië met een standpunt. Zij zijn voorstander van een EU met ambitieuze gemeenschappelijke doelen die de mogelijkheid biedt tot gedifferentieerde integratie.

Op 1 maart 2017 publiceerde de Europese Commissie haar Witboek over de toekomst van de Europese Unie. Juncker kwam met vijf scenario’s hoe de EU zich zou kunnen ontwikkelen in de periode tot 2025. In zijn presentatie voor het EP zei Juncker dat niet alle scenario’s zijn goedkeuring hadden, maar weigerde een keuze te maken: “Het witboek markeert het beginpunt van een proces niet het eindpunt, en ik hoop dat het zal leiden tot een eerlijk en uitgebreid debat.” De vijf scenario’s zijn: 1. op dezelfde voet doorgaan; 2. de interne markt en niets meer; 3. wie meer wil, doet meer; 4. minder en efficiënter; 5. veel meer samen doen. Om de discussie over de toekomst te bevorderen zal de Commissie in samenwerking met het EP en lidstaten een reeks debatten organiseren. Daarnaast zal de Commissie discussienota’s schrijven om het debat te voeden. Juncker zal in zijn Staat van de Unie een aantal ideeën uitwerken, zodat op de Europese Raad van december conclusies getrokken kunnen worden.

De politieke groepen in het EP reageerden verschillend op het witboek. De EVP fractie was enthousiast. De S&D had meer leiderschap van de Commissie verwacht in het uitzetten van lijnen voor de toekomst. De conservatieven (ECR) spraken zich uit voor scenario vier. Guy Verhofstadt (ALDE) vond de scenario’s 1 t/m 3 geen optie. Hij pleitte voor grotere stappen en het starten van een interinstitutionele reflectie. De linkse en groene fracties onderstreepten dat de Unie socialer moet en de burgers centraal moet stellen. De rechtse partijen verweten Juncker met meer Europa te komen.

Brusselse bronnen melden dat er geen extra document zal verschijnen voor de top. Naast de verklaringen van lidstaten, het witboek, liggen ook de drie initiatiefrapporten van het EP over de toekomst ter tafel. De Verklaring van Rome zal voorlopig geen uitsluitsel geven.

Signalering

Nieuwe Europese voorstellen

​9 maart 2017 - Voor de Europese werkzaamheden van de Eerste Kamer wordt wekelijks een overzicht samengesteld van recent gepresenteerde Europese voorstellen. U treft hierbij links aan naar de meest recente overzichten, verdeeld naar Directoraat-Generaal én naar de beleidsverantwoordelijke commissie in de Eerste Kamer. Wil de Kamer een voorstel nader bestuderen, dan komt dit in de verantwoordelijke commissie aan de orde. Besluit een commissie een Europees voorstel inhoudelijk te behandelen, dan wordt op de Europapoort de Europese website van de Eerste Kamer - een apart dossier aangemaakt.

Heeft u als lezer van deze EUpdate commentaar op een Europees voorstel?
Maak dan gebruik van het contactformulier op de commissiepagina's van de Europapoort.

Colofon

Via deze link kunt u zich vrijblijvend aanmelden als lezer van EUpdate.

Deze nieuwsbrief biedt actuele informatie in het kader van de parlementaire controle van de Eerste Kamer op het Europese beleids- en wetgevingsproces. Tevens geeft deze nieuwsbrief voor belangstellenden inzicht in de wijze waarop de Eerste Kamer haar controlerende taken uitvoert en informatie over de voortgang op actuele beleidsterreinen.

Via elektronische links biedt de nieuwsbrief direct toegang tot openbare documenten en dossiers.

De EUpdate verschijnt driewekelijks.

De nieuwsbrief wordt samengesteld door de ambtelijke staf van de Eerste Kamer met medewerking van de Permanent Vertegenwoordiger van de Staten-Generaal in Brussel.

Aan de informatie in deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden ontleend.
Vragen en suggesties over de inhoud kunt u mailen aan de redactie.